Hessen’de 15 Mart’ta Sandık Başında: Yerel Seçimler Neden Önemli?
Almanya’nın Hessen eyaletinde 15 Mart 2026 tarihinde yerel seçimler düzenlenecek. Seçimlerde kimler oy kullanacak, hangi temsil organları seçilecek ve bu seçimler neden önemli?
Almanya’nın nüfus bakımından beşinci büyük eyaleti olan Hessen, 15 Mart 2026’da yerel seçimlere gidiyor. Yaklaşık 4,7 milyon seçmenin oy kullanmasının beklendiği seçimlerde, belediyelerden ilçe meclislerine kadar günlük hayatı doğrudan etkileyen karar organları belirlenecek.
5 senede bir düzenlenen seçimler öncesinde eyaletin sokakları seçim afişleriyle dolmuş durumda. Adayların kampanyalarıyla seçim atmosferi eyaletin her yerinde şimdiden hissedilir durumda. Ancak bu seçimlerin asıl önemi, yerel siyasetin Hessen’de nasıl şekilleneceği sorusunda da yatıyor.
Hessen Yerel Seçimlerinde Kimler Oy Kullanabilir?
2021’de yapılan son yerel seçimlerde Hessen genelinde yaklaşık 4,8 milyon seçmen kayıtlıydı. 2026 seçimlerinde bu sayının yaklaşık 100 bin azalarak 4,7 milyon civarına gerilemesi bekleniyor. Seçmenlerin yaklaşık 4,2 milyonunu Alman vatandaşları, yaklaşık 430 binini ise Avrupa Birliği üyesi ülkelerin vatandaşları oluşturuyor.
Almanya’da yerel seçimlerde Alman vatandaşlarının yanı sıra AB vatandaşları da oy kullanabiliyor. Alman ya da AB vatandaşı olmayan, ancak Hessen’de yaşayan 18 yaş üstü kişiler ise aynı gün yapılacak Yabancılar Meclisi seçimlerine katılabilecek. Hessen’de ilk kez evsizler de eğer seçmen kütüğüne kayıt olmuşlarsa yerel seçimlerde oy kullanabilecekler.
Eyaletin seçmen profilindeki demografik dağılım da dikkat çekici. Hessen’de yerel seçimlerde oy kullanma hakkına sahip olanların yaklaşık yüzde 39’u 60 yaşın üzerinde. 25 ila 44 yaş arası seçmenler yaklaşık yüzde 28’lik bir kesimi oluştururken, 18–24 yaş arası gençler yalnızca yüzde 9’a yakın bir oranla en küçük grubu temsil ediyor. Bu tablo, seçim sonuçları üzerinde yaşlı seçmenlerin belirleyici etkisinin güçlü olabileceğini, genç seçmen katılımının ise kritik bir rol oynayabileceğini gösteriyor.
Hessen Eyaletinin Seçmenleri Kimleri, Nereye Seçecek?
15 Mart’taki seçimlerde sandığa gidenler tek bir temsil organını değil, aynı gün içinde birden fazla düzeyde siyasi organı belirleyecek:
- İlçe düzeyinde en yüksek karar organı olan Kreistag (il meclisi), birden fazla şehir ve kasabayı kapsayan alanlarda eğitim altyapısından sosyal hizmetlere kadar geniş yetkilere sahip.
- Şehir düzeyinde görev yapan Stadtverordnetenversammlung (belediye meclisi) ise belediye bütçesini kabul eden, imar planlarını onaylayan ve belediye başkanını denetleyen merkezi karar organı konumunda.
- Mahalle ölçeğinde faaliyet gösteren Ortsbeirat’lar (semt meclisleri) ise daha çok danışma niteliğinde çalışarak yerel sorunları belediyelere taşıyor.
- Aynı gün yapılacak Ausländerbeirat (Yabancılar Meclisi) seçimleri ise göç, uyum ve ayrımcılıkla mücadele gibi alanlarda belediyelere öneriler sunan temsil organlarını belirleyecek.
Hessen eyaletinde 173 belediyenin 86’ında Yabancılar Meclisi, 87’sinde ise Entegrasyon Komisyonları bulunuyor. Yabancılar Meclisi’ndeki temsilciler doğrudan seçimle belirlenirken, Entegrasyon Komisyonları’na kimin katılacağı belediye meclisleri tarafında tespit ediliyor.
Hessen genelinde 421 şehir ve ilçede bu organlar için sandık kurulacak. Seçmenler, yaşadıkları yere ya da vatandaşlık durumuna göre en fazla dört tane oy pusulası alacaklar ve kendilerini siyasal alanda temsil edeceğini düşündükleri siyasi parti ya da listelere bu pusulalar aracılığıyla oy verecekler.
Frankfurt’ta 1,5 Metrelik Oy Pusulası
Hessen yerel seçimlerinin en dikkat çekici yönlerinden biri, federal ya da eyalet seçimlerinden farklı olan seçim sistemi. Seçmenler yalnızca bir partiye oy vermekle sınırlı değiller. Farklı partilerin adaylarına oy verebiliyor (Panaschieren), aynı adaya birden fazla oy yöneltebiliyor (Kumulieren) ya da bir partinin listesini topluca işaretleyebiliyor. Ayrıca aynı listedeki bazı adayların üzerini çizerek bir parti içinden tek bir adayı da eleyebiliyorlar.
İlk bakışta karmaşık gibi görünen bu oy verme biçimiyle ilgili Hessenschau’nun yayınladığı açıklayıcı video, seçmenlere çok basit bir şekilde hangi durumlarda oyların geçersiz olacağını ya da oyların nasıl dağıtılabileceği ile ilgili rehberlik sunuyor.
Bu sistem, seçmene geniş bir tercih alanı sunarken oy pusulalarını da oldukça karmaşık hale getiriyor. Oy sayısı, yaşanılan yerin meclisindeki sandalye sayısına göre değişiyor.
Örneğin Frankfurt am Main’da bir seçmen 93 oy hakkına sahipken, Sulzbach’ta bu sayı 31’e düşebiliyor. Frankfurt’ta gönderilecek oy pusulalarının yaklaşık 144 santimetre uzunluğunda ve 60 santimetre genişliğinde olması, sistemin bu ölçeğini de gözler önüne seriyor. Frankfurt‘ta yaklaşık yarım milyon seçmen var ve 2026 seçimlerinde 3 binden fazla aday Yerel Seçimler için yarışıyor olacak. Bu yoğunluk nedeniyle seçim sonuçlarının kesinleşmesinin de zaman alacağı tahmin ediliyor.
Hessen Seçimlerinde Mektupla Oy Kullanılabiliyor
Almanya’nın her seçiminde olduğu gibi, Hessen’deki Yerel Seçimlerde de mektupla oy kullanmak mümkün. Belediyeler seçmenlere önceden 22 Şubat’a kadar seçim bilgilendirmesi gönderiyorlar.
Seçimlerin düzenlendiği 15 Mart’ta bizzat seçim sandıklarına gidemeyecek olanlar ya da mektupla oy vermek isteyenlerin, kendilerine gönderilen seçim bilgilendirmesindeki QR kod ya da online kayıt formu üzerinden mektupla oy için kayıt olması gerekiyor. Mektupla oy verme işlemi için son kayıt tarihi ise 13 Mart, saat 15:00. Fakat aksamaların yaşanmaması için seçmenlerin bu tarihten daha önce, mart ayı başı itibariyle mektupla oy verme kaydı yapması tavsiye ediliyor.
Mektupla oy kullanacaklar, oy pusulalarının en geç 15 Mart saat 18:00’e kadar ilgili makama ulaşmasından ise kendileri sorumlu.
“Düşük Katılım, Demokratik Temsili Zayıflatır”
Yerel seçimler çoğu zaman federal siyaset kadar görünür olmasa da gündelik hayatın en somut alanlarını belirliyor. Kendisi de yerel seçimlerde Pfungstadt’tan aday olan ve aktif siyaset yapan Ramazan Altıntaş, yerel seçimlerin bu boyutuna dikkat çekiyor. Altıntaş’a göre yerel siyaset, demokratik katılımın en somut ve etkili alanı:
“Yerel seçimler, günlük hayatımızı doğrudan etkileyen kararların alındığı en önemli demokratik süreçlerden biridir. Belediyeler eğitimden konuta, ulaşımdan sosyal hizmetlere kadar birçok alanda belirleyici rol oynar. Özellikle göçmen topluluklar açısından bu kararların sonuçları çok daha yakından hissedilir.”
Altıntaş, seçimlere katılımın yalnızca bir hak değil aynı zamanda demokratik bir sorumluluk olduğunu vurguluyor: “Oy vermek ya da seçilmek, karar alma süreçlerinde söz sahibi olmak demektir. Katılım arttıkça temsil güçlenir. Seçimlere katılarak hem ihtiyaçlarımızın görünür olmasını sağlar hem de bu topluma ait olduğumuzu gösteririz.”
Düşük katılım oranlarının demokratik temsili zayıflattığına işaret eden Altıntaş, özellikle ırkçı ve dışlayıcı ideolojilerin güç kazandığı dönemlerde sandığa gitmenin önemine dikkat çekiyor: “Katılımın düşük olduğu ortamlarda aşırı ve dışlayıcı söylemler daha kolay alan bulabiliyor. Bu nedenle demokrasiye sahip çıkmak ve sesimizi duyurmak hepimizin ortak sorumluluğudur.”
2021’den 2026’ya Kadar Yerel Seçimlerde Değişen Oy Aritmetiği
Hessen eyaletinde bir önceki yerel seçimler 14 Mart 2021 tarihinde düzenlenmişti. Aynı gün Almanya’da Baden-Württemberg ve Rheinland-Pfalz eyaletlerinde de eyalet seçimleri yapılmıştı.
2021’deki seçimlerde Almanya Hristiyan Birlik (CDU) Partisi dördüncü kez art arda eyaletin en güçlü partisi olarak seçilmiş, yüzde 28,5’lik oy oranıyla öne çıkmıştı. Onu yüzde 24 ile Sosyal Demokrat Parti (SPD), onu da yüzde 18,4 ile Yeşiller izlemişti.
Bu sene gerçekleşecek seçimler hakkında yapılan anketler ise, CDU’nun yüzde 33’lük bir oranla önde olabileceğini tahmin ediyor. 2021’deki seçimlerden farklı olarak anketler, SPD’de yüzde 16’lık bir oranla düşüş tespit ederken, AfD’nin 2021’den bu yana oylarını yüzde 6,9’dan yüzde 18’e yükseltebileceğini ortaya koyuyor.
Dolayısıyla 15 Mart 2026’da Hessen’de kurulacak sandıklar, aynı zamanda yerel demokrasinin yönünü de belirleyecek güçte. Federal düzeydeki büyük siyasi tartışmaların gölgesinde kalsa da seçmenlerin günlük yaşamını şekillendiren kararlar bu sandıklardan çıkacak.
