Gazze Şeridi’nde 6 Kasım’da başlayan ve hafta sonu boyunca etkisini sürdüren şiddetli yağışlar, yüz binlerce yerinden edilmiş Filistinlinin yaşadığı çadır kentlerde geniş çaplı su baskınlarına neden oldu. Yağmur ve kuvvetli rüzgâr nedeniyle binlerce çadır kullanılamaz hâle gelirken hasarlı binaların ve kum setlerinin çökmesi can kayıplarına yol açtı. İsrail saldırılarında büyük ölçüde tahrip edilen su tahliye ve kanalizasyon altyapısının işlevini yitirmesi, yağışların sonuçlarını ağırlaştırdı.

Birleşmiş Milletler (BM) İnsani İşler Koordinasyon Ofisinin (OCHA) 9 Kasım’da yayımladığı rapora göre, 8 Kasım itibarıyla 26 binden fazla hane, barınaklarının veya eşyalarının zarar görmesi nedeniyle yardım talebinde bulundu. Gazze’deki yetkililer ise yaklaşık 70 bin çadırın su baskınlarından etkilendiğini açıkladı. BM, bölgede bulunan çadır, branda, battaniye ve kışlık giysi stoklarının neredeyse tükendiği uyarısında bulunuyor.

Kum Setinin Çadırların Üzerine Çökmesi Sonucu Beş Kişi Öldü

Şiddetli yağışların yol açtığı en ağır olaylardan biri Gazze’nin orta kesimindeki Deyr el-Belah kentinde meydana geldi. El-Berke su havzası yakınlarındaki bir kum setinin yerinden edilmiş Filistinlilerin kaldığı çadırların üzerine çökmesi sonucu üç çocuk ve iki kadın hayatını kaybetti. Başka bir yerinden edilme alanında ise bir bebek sel sularında boğularak yaşamını yitirdi.

BM’nin işgal altındaki Filistin toprakları İnsani Yardım Koordinatörü Ramiz Alakbarov, 9 Kasım’da Ramallah’ta düzenlediği basın toplantısında, yağışlara bağlı olaylarda toplam altı kişinin hayatını kaybettiğine ilişkin bilgiler aldıklarını açıkladı.

Gazze Sağlık Bakanlığı Genel Müdürü Münir el-Burş, İsrail saldırılarında hasar gören yaklaşık 2 bin binanın her an çökebileceği uyarısında bulundu. Burş, güvenli barınma imkânı bulamayan Filistinlilerin ölüm tehlikesine rağmen bu yapılarda yaşamayı sürdürdüklerini belirtti.

BM’nin saha raporunda da Gazze genelinde en az 4 bin yapının yüksek risk taşıdığının tespit edildiği kaydedildi. Aynı rapora göre, bazı bölgelerde sel sularının yüksekliği 1,5 metreye ulaştı.

6 Binden Fazla Barınak Yıkıldı, Binlerce Aile Yeniden Yerinden Edildi

OCHA’nın verileri, felaketin barınma koşulları üzerindeki etkisini de ortaya koydu. İlk tespitlere göre 6 binden fazla aile barınağı tamamen yıkılırken 17 bin 400 barınak hasar gördü. Yaklaşık 600 aile yağışlar nedeniyle bir kez daha yerinden edildi. Barınaksız kalan aile sayısının ise 3 bin 900’ü aştığı bildirildi.

Gazze Sivil Savunma Müdürlüğüne 2 bin 166 acil yardım çağrısı ulaşmasına rağmen ekipler, araç ve ekipman yetersizliği nedeniyle bunların yalnızca 218’ine doğrudan müdahale edebildi.

BM Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) ise kendisine bağlı 113 acil barınma merkezinde yaşayan 2 binden fazla ailenin su baskınlarından doğrudan etkilendiğini duyurdu. UNRWA’nın verileri yalnızca ajansa bağlı barınma merkezlerindeki aileleri kapsarken BM’nin 26 bin hanelik tahmini Gazze genelindeki yardım taleplerine dayanıyor.

UNRWA ekipleri su tahliye çalışmalarını, tıkanan giderlerin açılmasını ve hasar tespitini sürdürüyor. Ancak yeni yağışların beklenmesi, mevcut barınakların onarılması ve kışlık malzemelerin ulaştırılması ihtiyacını daha da acil hâle getiriyor.

Sel Sularının Kanalizasyonla Karışması Salgın Hastalık Riskini Artırıyor

Su baskınları yalnızca barınma alanlarını değil, zaten ağır hasar görmüş sağlık ve sanitasyon altyapısını da etkiliyor. OCHA’ya göre yağmur suları, hasarlı kanalizasyon şebekelerinden taşan atık sularla karışarak halk sağlığı açısından ciddi riskler oluşturuyor.

Sel nedeniyle bazı sağlık merkezleri zarar görürken yolların su altında kalması hastaların ve sağlık çalışanlarının ulaşımını güçleştirdi. BM’nin sağlık alanındaki ortakları, akut ishal, solunum yolu enfeksiyonları, cilt hastalıkları ve sarılık belirtilerine ilişkin gözetimi artırdı.

Gazze Sağlık Bakanlığı Genel Müdürü Burş, soğuk ve nemli ortamlarda yaşayan çocukların enfeksiyonlara karşı özellikle savunmasız kaldığını belirterek mevcut koşulların sürmesi durumunda salgın hastalıkların yayılabileceği uyarısında bulundu. Burş, Gazze’deki durumu “sessiz soykırım” olarak nitelendirerek, Filistinlilerin yalnızca doğrudan saldırılarda değil, ilaç eksikliği, çöken yapılar ve su baskınları nedeniyle de hayatlarını kaybettiklerini söyledi.

gazze şeridi filistin soykırım israil sel su baskını felaket bm ocha insani yardım

Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Deyr el-Belah kentinin güneyinde, şiddetli yağışın ardından yerinden edilmiş Filistinli ailelerin kaldığı çadırların üzerine kum yığınının çökmesi sonucu 3’ü çocuk 5 Filistinli hayatını kaybetti. | Fotoğraf: Moiz Salhi – AA.

Gazze’nin Dışında 150 Binden Fazla Çadır Bekliyor

İnsani yardım kuruluşlarına göre felaketin boyutlarını ağırlaştıran başlıca etkenlerden biri, kış hazırlıkları için gereken malzeme ve ekipmanların Gazze’ye yeterli miktarda ulaştırılamaması. OCHA’nın 9 Kasım tarihli raporuna göre, yardım kuruluşları ve ülkeler tarafından temin edilen 150 binden fazla çadır Gazze dışında sevkiyata hazır bekletiliyor. Bunların yaklaşık 117 bini Mısır’ın El-Ariş kentinde bulunuyor. Bölgedeki yardım stoklarının büyük bölümü ise tükenmiş durumda.

Uluslararası Kurtarma Komitesinin (IRC) 9 Kasım’da yayımladığı açıklamaya göre, Kasım ayının başında Gazze’de yaklaşık 121 bin yeni çadıra ihtiyaç duyulmasına rağmen yardım kuruluşlarının elinde yalnızca 2 bin 800 çadır bulunuyordu. Hasarlı barınakların onarılması için gerekli acil tamir malzemeleri de mevcut değildi.

Filistin Sosyal Kalkınma Bakanı Semah Hamed ise 9 Kasım’da yaptığı açıklamada, Gazze’de 2,1 milyon kişinin kış boyunca korunmaya ve insani yardıma ihtiyaç duyduğunu belirtti. Hamed’e göre 1 milyon 760 binden fazla kişi kalabalık yerinden edilme alanlarında yaşıyor. Ayrıca 1600’den fazla barınma alanı su baskını riskiyle karşı karşıya bulunuyor.

Hamed, acil ihtiyaçların karşılanması için 200 bin çadır ve 200 bin branda gerektiğini, barınma ve insani yardım malzemelerinin yaklaşık yüzde 30’unun İsrail’in uyguladığı kısıtlamalar nedeniyle sınır kapılarında bekletildiğini söyledi.

Barış Kurulu: “İsrail’in Mevcut Müdahalesi Yetersiz”

Gazze’deki insani krizin derinleşmesinin ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın barış planı çerçevesinde oluşturulan Barış Kurulu (Board of Peace) da İsrail yönetimine çağrıda bulundu. Kurulun yazılı açıklamasında, Gazze’de yaşananların artık yaklaşan kışın oluşturduğu bir tehdit olmaktan çıktığı ve acil bir insani krize dönüştüğü vurgulandı.

İsrail hükûmetinden geçici barınma alanları, su ve sanitasyon altyapısı, atık yönetimi ve kanalizasyon sistemlerinin onarılması için gereken malzemelerin girişine izin vermesinin defalarca istendiği belirtilen açıklamada, İsrail’in Şarm eş-Şeyh İnsani Yardım Protokolü kapsamındaki taahhütlerine uyması gerektiği ifade edildi.

Kurul, İsrail hükûmetinin değerlendirdiği bazı adımları kabul etmekle birlikte mevcut müdahaleyi “yetersiz” olarak nitelendirdi. Gerekli insani yardım ve kışlık malzemelerin girişindeki gecikmelerin önceden öngörülebilir bir insani krizin sonuçlarını ağırlaştırdığı kaydedildi.

Açıklamada, Hamas’a da silah bırakması ve Gazze’nin yönetimini Gazze Ulusal Yönetim Komitesine (NCAG) devretmesi çağrısı yapıldı. Kurul, tarafların Trump’ın barış planındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesinin hem insani yardım çalışmalarını hem de Gazze’deki siyasi geçiş sürecini olumsuz etkilediğini savundu.

İsrail ordusu ise yaptığı açıklamada, kış hazırlıkları kapsamında Gazze’ye 91 binden fazla çadırın ve diğer yardım malzemelerini taşıyan 8 bin 200’den fazla kamyonun giriş yaptığını ileri sürdü. İsrail makamları, bazı sevkiyatlardaki gecikmelerden BM kuruluşlarının lojistik ve finansman sorunlarını sorumlu tuttu. Buna karşılık BM, İsrail’in uyguladığı giriş kısıtlamalarının ve onay süreçlerindeki gecikmelerin yardım kapasitesini ciddi biçimde sınırlandırdığını bildiriyor.

Bir önceki UNRWA Genel Komiseri Philippe Lazzarini ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Barış Kurulunun İsrail’in Gazze’ye girişine izin verdiği barınma, drenaj ve kanalizasyon malzemelerinin yetersizliğini kabul etmesini önemli ancak eksik bir değerlendirme olarak nitelendirdi. Lazzarini, kurulun aynı zamanda İsrail’in UNRWA ve uluslararası yardım kuruluşlarının Gazze’deki faaliyetlerini engelleyen kararını desteklediğini ve Filistinlilerin yaşadığı insani krizi hafifletmek için sahip olduğu nüfuzu kullanmadığını savundu.

Ateşkesin İkinci Aşaması Neden İlerlemiyor?

Gazze’de 10 Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes, üzerinden bir yıldan fazla zaman geçmesine rağmen öngörülen ikinci aşamaya geçemedi. Hamas’ın silahsızlandırılması, İsrail ordusunun Gazze’den çekilmesi, uluslararası istikrar gücünün konuşlandırılması ve yönetimin Filistinli teknokratlardan oluşan komiteye devredilmesi konularında ilerleme sağlanamadı. Temmuz 2026’da açıklanan yol haritası, silahsızlanma ile İsrail’in çekilmesinin aşamalı ve birbirine bağlı biçimde yürütülmesini öngörüyordu. Ancak İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Hamas tamamen silah bırakmadan askerî çekilmenin gerçekleşmeyeceğini açıklayarak bu düzenlemeyi reddetti.

Anlaşmazlık, Gazze’deki sivil yönetimin yeniden kurulmasını ve kapsamlı imar çalışmalarının başlamasını da engelliyor. İsrail yönetimi Filistinli teknokratlardan oluşan komitenin ve uluslararası istikrar gücünün Gazze’ye girişine izin vermiyor. BM’nin Eylül 2026 tarihli raporu da her iki yapının henüz sahada faaliyet gösteremediğini doğruluyor. İsrail’in ateşkese rağmen sürdürdüğü saldırılar ve insani yardım girişine yönelik kısıtlamalar devam ederken yeniden inşa sürecindeki tıkanıklık, yüz binlerce Filistinliyi ikinci bir kışı da güvenli konutlardan yoksun geçirmeye zorluyor.

BM Yetkilisi: “Gazze’deki Felaket İnsan Eliyle Oluşturuldu”

BM İnsani Yardım Koordinatörü Alakbarov, Gazze’de yaşananların yalnızca olumsuz hava koşullarıyla açıklanamayacağını vurguladı. Ramallah’taki basın toplantısında konuşan Alakbarov, “Bu, insan eliyle oluşturulmuş bir felaket. Gazze’de yaşananlar hava koşullarından kaynaklanıyor ancak halkın içinde bulunduğu savunmasız durum hava koşullarının değil, doğrudan insan eylemlerinin sonucudur.” dedi.

İsrail’in yardım malzemelerinin girişine yönelik kısıtlamalarının kış hazırlıklarını engellediğini belirten Alakbarov, su tahliye araçları, iş makineleri, yedek parçalar, çadırlar, battaniyeler ve kışlık giysilerin Gazze’ye ulaştırılmasının önündeki engellerin derhal kaldırılmasını istedi.

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Ed Miliband da yaptığı açıklamada, Gazze’de insani durumun giderek kötüleştiğini belirterek İsrail’in yardımların girişine yönelik keyfî kısıtlamalara son vermesi gerektiğini söyledi. Miliband, İsrail’in işgalci güç olarak uluslararası hukuk uyarınca sivillerin temel ihtiyaçlarını karşılama yükümlülüğü bulunduğunu hatırlattı ve G7 ortaklarıyla daha fazla insani yardımın ulaştırılması için görüşmeler yürüttüğünü belirtti.

Gazze’de kış şartlarının ağırlaşması beklenirken yardım kuruluşları, yalnızca acil malzeme sevkiyatının değil, hasarlı su ve kanalizasyon altyapısının onarılmasının ve güvenli barınma alanlarının oluşturulmasının da gerekli olduğunu vurguluyor. OCHA’ya göre Gazze nüfusunun yaklaşık yüzde 65’ine karşılık gelen 1,4 milyon kişi hâlen çadırlarda veya derme çatma barınaklarda yaşamını sürdürüyor. (P/AA)