Almanya’da 50 Yıllık Bir Sivil Toplum Geleneği: “dafür!”
Almanya genelinde 27 Eylül-4 Ekim 2026 tarihleri arasında düzenlenecek Kültürlerarası Hafta, “dafür!” mottosuyla 50 yılı aşan sivil toplum geleneğini sürdürürken; belediyelerden kiliselere, göçmen örgütlerinden KRM’ye bağlı Müslüman kuruluşlara kadar geniş bir katılımla, ülkede kültürlerarası karşılaşmaların ve birlikte yaşam pratiklerinin görünür kılındığı yüzlerce etkinliğe sahne olacak.
Almanya genelinde her yıl düzenlenen Interkulturelle Woche (Kültürlerarası Hafta – IKW), 1975’ten bu yana farklı kökenlerden, dinlerden ve yaşam biçimlerinden insanların bir araya gelmesini hedefleyen en köklü sivil toplum inisiyatiflerinden biri olma özelliğini taşıyor. Yarım asrı geride bırakan Kültürlerarası Hafta, 2025’te 50. yılını “dafür!” mottosuyla kutlamıştı. “Birlikte yaşam için!” manasında kullanılan bu motto 2026 yılındaki etkinlik takvimi için de tercih edildi.
Organizatörlerin paylaştığı bilgilere göre, Kültürlerarası Hafta 2026 yılında 27 Eylül – 4 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Hafta, her yıl olduğu gibi Almanya’nın büyük şehirlerinden küçük yerleşim birimlerine kadar ülke geneline yayılan yüzlerce etkinlikten oluşacak. Program kapsamında konserler, paneller, söyleşiler, sergiler, açık kapı günleri ve yerel buluşmalar yer alacak.
50 Yıllık IKW Etkinliklerinin Amacı ve Kapsamı
Kültürlerarası Hafta, ilk kez 1970’li yıllarda Almanya’daki göç olgusunun kalıcı hâle gelmesiyle birlikte, toplumsal karşılaşmaları teşvik etmeyi amaçlayan bir girişim olarak hayata geçirildi. Zaman içinde kapsamı genişleyen IKW, bugün göç, ayrımcılıkla mücadele, eşit katılım, dinler arası diyalog ve toplumsal dayanışma gibi başlıkları içeren geniş bir çerçeve sunuyor.
Organizatörler tarafından yapılan açıklamalarda, Kültürlerarası Hafta’nın temel hedefinin karşılıklı anlayışı güçlendirmek, farklı toplumsal gruplar arasında temas alanları oluşturmak ve birlikte yaşam kültürünü görünür kılmak olduğu vurgulanıyor. Her yıl belirlenen motto ve alt temalar, yerel organizasyonlara içerik oluşturma konusunda yön verici bir çerçeve sunuyor.
2025 ve 2026 yıllarında kullanılan “dafür!” mottosu da bu bağlamda, organizatörler tarafından açık bir tutum ifadesi olarak tanımlanıyor. Motto, ayrımcılığa, dışlanmaya ve ötekileştirmeye karşı, insan hakları, demokrasi ve eşit katılım ilkeleri çerçevesinde bir duruşu ifade eden başlıklar etrafında kullanılıyor.
Hazırlıklar Frankfurt’ta, Açılış ise Leipzig’de Yapılacak
Kültürlerarası Hafta 2026’nın hazırlık sürecindeki en önemli adımlardan biri, 20-21 Şubat 2026 tarihlerinde Frankfurt’ta düzenlenecek olan ülke çapındaki hazırlık toplantısı olacak. Toplantı, Evangelische Akademie Frankfurt’ta gerçekleştirilecek.
İki gün sürecek toplantının programında; yerel organizatörlerin bilgilendirilmesi, tema ve içeriklerin tanıtılması, deneyim paylaşımı ve ağ oluşturma başlıkları yer alıyor.
Program kapsamında ayrıca sağ popülist söylemlerle mücadele, antisemitizm ve antimuslim ırkçılık, iklim değişikliğinin göçle ilişkisi, sivil toplumun karşılaştığı yapısal zorluklar ve yerel düzeyde birlikte yaşam pratikleri gibi konular ele alınacak. Hazırlık toplantısının, Kültürlerarası Hafta’yı düzenleyen kişi ve kurumlar için bir koordinasyon ve içerik geliştirme platformu işlevi görmesi hedefleniyor.
2026 yılında Kültürlerarası Hafta’nın ülke çapındaki resmî açılışı ise, 27 Eylül’de Leipzig’de gerçekleştirilecek. Açılış kapsamında kamusal bir etkinlik ve ekümenik bir ayin planlanıyor. Açılış programının ayrıntılarının ilerleyen aylarda açıklanması bekleniyor. Hafta boyunca Almanya genelinde düzenlenecek etkinliklerin, büyük ölçüde yerel organizatörlerin inisiyatifine bırakıldığı belirtiliyor. Bu durum, Kültürlerarası Hafta’nın tek tip bir programdan ziyade, yerel ihtiyaç ve önceliklere göre şekillenen bir yapı sunduğunu gösteriyor.
IKW’yi Kimler Organize Ediyor?
Kültürlerarası Hafta’nın ülke genelindeki koordinasyonu, Ökumenischer Vorbereitungsausschuss (ÖVA) tarafından yürütülüyor. Ekümenik Hazırlık Komitesi; Protestan ve Katolik kiliseleri başta olmak üzere, farklı inanç toplulukları, sivil toplum kuruluşları ve göç alanında faaliyet yürüten kurumların temsil edildiği bir yapıdan oluşuyor.
Yerel düzeyde ise organizasyon, belediyeler ve yerel yönetimler ile kiliseler, camiler, göçmen dernekleri, eğitim kurumları ve gönüllü inisiyatiflerin iş birliğiyle hayata geçiriliyor. Bu yapı sayesinde Kültürlerarası Hafta, merkezi bir programdan ziyade, her kentin ve bölgenin kendi toplumsal dinamiklerine göre şekillenen bir içerik sunuyor.
Her yıl bazı şehir ve kasabalar Kültürlerarası Hafta’yı ilk kez düzenlerken, bazı bölgelerde etkinlikler onlarca yıldır kesintisiz biçimde gerçekleştiriliyor.
Müslüman Kuruluşlar ve KRM’nin Katılımı
Kültürlerarası Hafta kapsamında Almanya’daki Müslüman kuruluşlar da çeşitli etkinliklerle sürece dâhil oluyor. Bu çerçevede Almanya Müslümanlar Koordinasyon Konseyi (KRM) ve KRM’ye bağlı kuruluşlar, yerel düzeyde düzenlenen programlarda yer alıyor.
Camilerde gerçekleştirilen Açık Kapı Günleri (TOM), bilgilendirme toplantıları, panel ve söyleşiler, Kültürlerarası Hafta kapsamında farklı inanç gruplarıyla temas kurulmasına imkân sağlıyor. Bu etkinlikler, Müslüman toplumun Almanya’daki sivil ve toplumsal hayata katılımının bir parçası olarak değerlendiriliyor. KRM, kurulduğu 2007 yılından beri kadar Almanya’daki Müslümanlar için ortak bir temsil kurumu olmak amacıyla çalışmalar yürütüyor.
Uzun Soluklu Bir Sivil Toplum Takvimi
Kültürlerarası Hafta, her yıl belirli bir tarih aralığında yoğunlaşan etkinliklerin ötesinde, yıl geneline yayılan bir hazırlık ve koordinasyon sürecine dayanıyor. Organizasyon komitesi tarafından paylaşılan bilgilere göre, gelecek yılların mottoları ve çerçeveleri genellikle bir önceki yılın sonbaharında belirleniyor.
Bu yönüyle IKW, Almanya’daki sivil toplumun süreklilik arz eden nadir platformlarından biri olma özelliğini koruyor. 2026 yılında da Kültürlerarası Hafta, farklı toplumsal kesimleri bir araya getiren etkinliklerle Almanya’nın birçok kentinde eş zamanlı olarak gerçekleştirilecek. (P)
