Savaş Suçu

Minab’da Yüzlerce Çocuğu Öldüren ABD Saldırısı: Uydu Görüntüleri ve Soruşturma Bulguları Ne Gösteriyor?

İran’ın Minab kentinde 175 kişinin öldüğü kız ilkokulu saldırısına ilişkin yeni bulgular ortaya çıkıyor. ABD’deki askeri soruşturmanın ön değerlendirmeleri saldırının eski istihbarat verilerine dayanan bir hedefleme hatası sonucu gerçekleşmiş olabileceğini gösteriyor. Uydu görüntüleri ve video analizleri ise bölgeye ABD yapımı Tomahawk füzelerinin isabet ettiğine işaret ediyor.

Minab’da Yüzlerce Çocuğu Öldüren ABD Saldırısı: Uydu Görüntüleri ve Soruşturma Bulguları Ne Gösteriyor?
ABD ile İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattıkları saldırı dalgasının ilk gününde Hürmüzgan eyaletinde, bir okulun hedef alınarak çok sayıda öğrenci ve öğretmenin hayatını kaybettiği bombardımanın, 40 dakika arayla iki kez yapıldığı bildirildi. Minab kentindeki bir kız ilkokuluna düzenlenen saldırı sonucu okul binasında ağır hasar oluştu. | Fotoğraf: Stringer - AA.

İran’a yönelik ABD-İsrail saldırılarının başladığı 28 Şubat sabahı, Hürmüzgan eyaletinin Minab kentinde dersler devam ediyordu. İran’da haftanın ilk iş günü olan cumartesi sabahında öğrenciler sınıflarındayken Şeceretü’t-Tayyibe Kız İlkokulu’na düzenlenen saldırı sonucu bina büyük ölçüde yıkıldı. İranlı yetkililerin açıklamasına göre saldırıda çoğu öğrenci olmak üzere 175 kişi hayatını kaybetti.

Saldırının ardından okulun nasıl ve neden vurulduğu uluslararası basında ve siyasi çevrelerde tartışma konusu oldu. ABD basınında yer alan son haberlerde ise devam eden askeri soruşturmanın ön bulgularının, okulun ABD ordusunun yanlış hedeflemesi sonucu vurulmuş olabileceğine işaret ettiği aktarıldı.

Amerikan İstihbaratı Eski ve Hatalı Veri Sağladığı İddiası

Reuters ve bazı Amerikan medya kuruluşlarının aktardığına göre ABD’de yürütülen askeri soruşturmanın ilk değerlendirmesi, saldırı sırasında kullanılan hedef koordinatlarının güncel olmayan verilere dayanmış olabileceğini gösteriyor. Haberlere göre ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) bünyesindeki hedefleme subayları, Savunma İstihbarat Ajansının (DIA) sağladığı eski verileri kullandı. Bu verilerde okul binasının hâlâ yakınındaki askerî kompleksin parçası olarak göründüğü öne sürülüyor.

CNN’in ABD’li yetkililere dayandırdığı haber de saldırının teknik arka planına ilişkin bazı ayrıntılar ortaya koydu. Buna göre ABD ordusu 28 Şubat’ta Minab’da Devrim Muhafızları Donanmasına ait bir tesisi hedef alan saldırılar düzenledi. İlk soruşturma bulgularına göre 2013 yılına ait uydu görüntülerinde okul binası ile askerî üssün aynı kompleks içinde yer aldığı görülüyor. Bu durumun hedefleme sürecinde hataya yol açmış olabileceği değerlendiriliyor.

Minab’da 3 Mart’ta düzenlenen cenaze töreninde çocuklarını defneden aileler. | Fotoğraf: Morteza Akhondi – Wikimedia Commons.

Video Analizlerine Göre Minab’daki İlkokul Tomahawk Füzesiyle Vuruldu

Saldırının niteliğine ilişkin değerlendirmeler ise farklı kaynaklar tarafından incelenmeye devam ediyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), saldırı düzeni ve mühimmat izlerinin yüksek hassasiyetli güdümlü silahların kullanıldığına işaret ettiğini açıkladı. Örgüt, okul da dahil olmak üzere tesis içindeki farklı yapıların doğrudan hedef alınmış olabileceğini belirterek saldırının “yasa dışı saldırı” ve olası bir savaş suçu kapsamında soruşturulması gerektiğini bildirdi. HRW’ye göre soruşturmanın, saldırıyı planlayanların hedefin bir okul olduğunu bilip bilmediğini ortaya koyması gerekiyor.

Uluslararası medya ve uzman analizlerinde saldırıya ilişkin farklı değerlendirmeler dile getiriliyor. Reuters, doğrulanan videolar ve uzman görüşlerine dayanarak okul çevresine ABD yapımı Tomahawk seyir füzesi isabet etmiş olabileceğini aktardı. Bazı analizlerde ise okulun Devrim Muhafızları Donanmasıyla idari bağlantısı bulunan bir eğitim ağına ait olduğuna dair bilgiler yer aldı. Ancak uluslararası insancıl hukuk uzmanları, bir eğitim kurumunun idari bağlarının onun sivil niteliğini ortadan kaldırmadığını ve öğrenciler ile öğretmenlerin her durumda korunması gereken kişiler olduğunu vurguluyor.

BBC’nin doğrulama birimi BBC Verify tarafından yapılan video analizleri de saldırıya ilişkin yeni bulgular ortaya koydu. BBC’nin doğruladığı ve İran’ın yarı resmî Mehr Haber Ajansı tarafından yayımlanan bir videoda, Şeceretü’t-Tayyibe İlkokulu’nun yakınındaki Devrim Muhafızları üssüne bir Tomahawk seyir füzesinin isabet ettiği görülüyor. Uzmanlar, görüntülerdeki mühimmatın ABD envanterinde bulunan Tomahawk füzesiyle uyumlu olduğunu ve bölgede birden fazla hassas saldırı gerçekleştirildiğine işaret ettiğini belirtiyor. BBC’ye konuşan uzmanlara göre bu durum saldırının ABD operasyonunun parçası olma ihtimalini güçlendirirken, İran’a ait bir füzenin aynı anda bölgeye isabet etmiş olmasının ise düşük ihtimal olduğu değerlendiriliyor.

Kamuya Açık Uydu Görüntülerinde Okulun Askerî Kompleksten Duvarla Ayırıldığı Görülüyordu

Uydu görüntüleri de saldırıya ilişkin tartışmalarda önemli bir yer tutuyor. Açık kaynaklara dayanan araştırmalar ve medya analizlerine göre okul binası 2016 yılından sonra yapılan düzenlemelerle askerî kompleksin geri kalanından duvarlar ve ayrı girişlerle ayrıldı. Daha eski uydu görüntülerinde yapının askerî alanla aynı yerleşke içinde bulunduğu görülürken, 2016’dan itibaren yapılan mimari değişikliklerle okul alanının çevresine yeni duvarlar inşa edildiği ve öğrenci giriş çıkışları için doğrudan caddeye açılan bağımsız kapılar oluşturulduğu belirtiliyor. Bu düzenlemelerle okul ile askerî tesisler arasında fiziki bir ayrım oluşturulduğu açık kaynak analizlerinde sıkça vurgulanıyor.

CNN’in aktardığı bilgilere göre Aralık 2025’e ait uydu görüntülerinde okul bahçesinde çocukların bulunduğu ve alanın aktif biçimde eğitim amaçlı kullanıldığı görülüyor. Aynı görüntülerde okul avlusunda spor alanı olarak kullanılan işaretlemeler ile öğrencilerin kullanabileceği açık alanların da seçilebildiği ifade ediliyor. Ayrıca saldırı anına ilişkin görüntülerde ABD yapımı Tomahawk seyir füzesiyle uyumlu bir mühimmatın askerî üs bölgesine isabet ettiği ve hemen ardından okul yönünden yoğun duman yükseldiği görülüyor. Uzmanlara göre bu görüntüler, saldırının askerî üs ile okulun bulunduğu alanı aynı anda etkileyen bir operasyon sırasında gerçekleşmiş olabileceğine işaret ediyor.

Al Jazeera’nın 3 Mart’ta yayımladığı açık kaynak analizinde de okulun en az 2016’dan beri komşu askerî alandan fiziksel olarak ayrıldığı, üç ayrı girişe sahip olduğu ve ilkokul olarak kullanıldığı belirtildi. İncelemede ayrıca okul çevresinde çocuk oyun alanlarının ve öğrenciler için düzenlenmiş spor sahalarının bulunduğu, duvarlarda çocuklara yönelik renkli çizimler ve eğitim amaçlı düzenlemelerin görülebildiği kaydedildi. Analizde dikkat çekilen bir diğer unsur ise aynı yerleşke içinde daha yakın tarihte inşa edilen bir sivil kliniğin saldırıda zarar görmemesi oldu. Uzmanlar, farklı yapıların saldırı sırasında nasıl etkilendiğine ilişkin bu ayrıntıların, hedefleme sürecine dair değerlendirmelerde önemli bir veri olarak incelendiğini belirtiyor.

Minab’ta Devrim Muhafızları’na ait askerî üs ve buradan duvarla ayrıldığı gözüken ilkokula ait uydu görüntüsü. Aralık 2025. | Kaynak: Google Earth. Hazırlayan: AJ Labs.

Minab Saldırısı İçin Bağımsız Soruşturma Çağrıları

Saldırının ardından ABD’de de siyasi tartışmalar yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump saldırıyla ilgili farklı açıklamalar yaptı. İlk günlerde Minab’daki okul saldırısından İran’ı sorumlu tutan Trump, daha sonra ABD ordusunun saldırının arkasında olabileceğine dair haberler sorulduğunda olay hakkında “yeterli bilgiye sahip olmadığını” söyledi ve soruşturmanın sonucunu bekleyeceğini belirtti. Pentagon ise olayla ilgili soruşturmanın sürdüğünü belirtti. Savunma Bakanı Pete Hegseth saldırının “ayrıntılı şekilde inceleneceğini” açıklarken, bazı Demokrat Partili senatörler Pentagon’dan olayın bağımsız şekilde soruşturulmasını talep etti.

ABD’de bazı muhafazakâr çevrelerden gelen açıklamalar da tartışma yarattı. Muhafazakâr Siyasi Eylem Konferansı’nı (CPAC) düzenleyen Amerikan Muhafazakâr Birliğinin başkanı Matt Schlapp, bir televizyon programında Minab’daki saldırıda ölen kız çocuklarına atıfla, “ABD ve İsrail saldırmasaydı bu kızlar burka içinde yaşayacaktı” diyerek, bu koşullarda yaşamaktansa ölmenin daha iyi olduğu imasında bulundu. Schlapp’ın sözleri kamuoyunda ve sosyal medyada geniş tepki çekti.

ABD’ye müttefik ülkelerin görece sessizliğine rağmen uluslararası tepkiler de sürüyor. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni saldırıyı kınayarak sorumluların belirlenmesi çağrısında bulundu. Eski Birleşik Krallık Başbakanı (2007-2010) ve Birleşmiş Milletler Küresel Eğitim Özel Temsilcisi Gordon Brown ise the Guardian‘daki yazısında okulların savaşlarda korunması gerektiğini vurguladı. Brown, uluslararası hukukta okulların ve çocukların korunmasına yönelik açık hükümler bulunduğunu belirterek saldırının bağımsız şekilde soruşturulması gerektiğini ifade etti.

Birleşmiş Milletler insan hakları uzmanları saldırıya ilişkin sert bir açıklama yaptı. BM uzmanları, Minab’daki kız ilkokuluna düzenlenen füze saldırısının uluslararası hukuk açısından son derece ciddi endişeler doğurduğunu belirterek olayın “acil, bağımsız ve etkili şekilde soruşturulması” çağrısında bulundu. Uzmanlar, eğitim kurumlarının uluslararası insancıl hukuk kapsamında sivil hedef sayıldığını ve askeri hedefe dönüşmedikleri sürece bu tür tesislere yönelik saldırıların yasak olduğunu vurguladı. Açıklamada, ders saatleri sırasında işleyen bir okula düzenlenen saldırının savaş hukukunun ihlali anlamına gelebileceği ve sorumluların hesap vermesi gerektiği ifade edildi.

İran yönetimi ise saldırıyı başından beri savaş suçu olarak nitelendiriyor. Minab’daki okul saldırısına ilişkin askeri soruşturma devam ederken, saldırının nasıl gerçekleştiği ve sorumluluğun kimde olduğu sorusu uluslararası kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. (P/AA)

Bu yazıyla ilgili yorumunuzu paylaşabilirsiniz. Bunu yaparken Yorum Kurallarımızı dikkate alın lütfen.
Yorum adedi #0

*Tüm alanları doldurunuz

Son Yüklenenler