İslam Din Dersi “Hessen’de Müslümanların Anayasal Hakları Siyasete Kurban Ediliyor”

Almanya’da Hessen Eyaleti, İslam din dersi konusunda Diyanet İşleri Türk İslam Birliği (DİTİB) ile işbirliğini sonlandırdı. DİTİB Hessen Eyalet Birliği Başkanı Salih Özkan ile sürecin arka planını konuştuk.

Elif Zehra Kandemir 3 Mayıs 2020

Hessen Eyaleti’nde 2013 yılından beri DİTİB Hessen Eyalet Birliği ile işbirliği içinde verilen inanca dayalı İslam din dersi uygulamasının durdurulduğu açıklandı. Süreç nasıl gelişti? 

Geçtiğimiz hafta Eyalet Eğitim Bakanlığı bizi telefonla aradı ve kararı “deklare” etti. Bize bu kararı bildirmelerinden birkaç saat sonra da Eğitim Bakanı bir basın açıklaması yaparak eyalette İslam din derslerinin artık Diyanet İşleri Türk İslam Birliği (DİTİB) Eyalet Birliği ile ortaklaşa sunulmayacağını ilan etti.

Fakat mevcut süreç, sadece bu kararın bize nasıl iletildiğine indirgenemeyecek bir süreç. 2013’ten beri eyalette İslam din dersi konusunda devletle işbirliği yapmamıza rağmen bir senedir bütün iletişim kanalları kapalıydı. Görüşme taleplerimize bir sene boyunca cevap alamadık. Bu durumda aslında kararın önceden verilmiş olduğunu üzüntüyle müşahede ediyorum. Bu yapıcı ve iyi niyet içeren bir karar değil. Herkesin onur duyduğu, Almanya’daki Müslüman cemaatin kurumsallaşması adına güzel adımlar attığımız bir süreçte kazanılmış hakların baltalandığını görüyoruz.

islam din dersi

Hessen Eyaleti İslam Din Derslerinde DİTİB ile İşbirliğini Sonlandırdı

28 Nisan 2020

Hessen Eyaleti Almanya’da okullarda inanca dayalı İslam din dersleri açısından öncü bir rol oynuyordu. Hessen’deki bu özel durumdan bahsedebilir misiniz?

Hessen Eyaleti’nde 2013-2014 senesinde dönemin Uyum Bakanlığı’nın öncülüğünde okullarda Alman Anayasası’nın 7. maddesi ve 3. fıkrası uyarınca inanca dayalı İslam din dersi verilmeye başlandı. Bu ders,  DİTİB Hessen Eyalet Birliği’nin hazırladığı müfredata dayanan, öğretmenlerine icazetin DİTİB Hessen Eyalet Birliği tarafından verildiği bir dersti. Katolik ya da Protestan cemaatlerinin nasıl bu inanca sahip çocuklara verilen din derslerinin içeriğini belirleme hakkı varsa, bu hak Hessen’de de Sünni İslam inancının temsilcisi olarak DİTİB Eyalet Birliği’ne verilmişti.

Bu dersle birlikte Hessen Eyaleti anayasayı uygulayan ve Müslüman cemaatin de anayasal haklarını gerçekleştirerek işleyen bir demokrasiyi tesis eden ilk eyalet oldu. Müslümanlar tarafından takdir gören, gıptayla izlenen bir başarı modeliydi bu. Fakat maalesef malum sebeplerden dolayı bu hak DİTİB Hessen Eyalet Birliği’nden alındı. Hayal kırıklığına uğramış durumdayız.

“Hessen’de 3.500 Çocuk İslam Din Dersi Alıyordu”

2013’ten bugüne kadar eyalette İslam din dersi uygulaması nasıldı peki?

Son sekiz senede eyalette DİTİB Hessen Eyalet Birliği’nin verdiği İslam din dersine katılan Müslüman çocuklar gayet memnundu. Öğrencilerimiz arasında her milletten Müslüman çocuk vardı. Velilerden aldığımız dönüşler çok olumluydu. İcazet verdiğimiz öğretmenlerimiz de memnuniyetlerini dile getiriyorlardı. Güncel durumda Hessen Eyaleti’nde birinci sınıftan dördüncü sınıfa kadar 56 ilkokulda ve beşinci sınıftan altıncı sınıfa kadar 12 karma okulda İslam din dersi veriyorduk. Yani toplamda 68 okulda, sadece bu sene yaklaşık 3.500 çocuğun kalbine dokunmuşuz; onlara kendi dinleri olan İslam’ı yüksek pedagojik ve teolojik standartlar içerisinde anlatmışız. Bunun da ötesinde bu 3.500 çocuk ve ailesinin anayasal haklarını kullanmalarına vesile olmuşuz. Aslında eyalet bakanlığı da dâhil olmak üzere daha düne kadar herkes bir başarı modelinden bahsediyordu diyebiliriz.

2013’te İslam din dersi Hessen’de ilk kez verilmeye başladığında sürecin kademe kademe ilerlemesi öngörülüyordu. Yani İslam din dersi önce altıncı sınıflara kadar verilecek, sonrasında da yedinci ve sekizinci sınıflara kadar genişletilecekti. Fakat bu gerçekleşmedi. Yeni öğretim yılında Hessen’de Anayasa’ya uygun ve inanca dayalı bir İslam din dersi ne yazık ki verilmeyecek.

Dosya: "İslam Din Dersi"

“İslam Din Dersleri, Dinle Devletin Anlaşabildiğinin Göstergesi”

1 Şubat 2018

Eyalette 2019 yılında yedinci sınıflarda devletin kendisi bir “İslam dersi” veriyor. Yani DİTİB’den açılacak yerin Hessen’de farklı alternatiflerle doldurulması planlanıyor. Müslüman aileler çocuklarını bu derslere gönderir mi sizce?

Geçtiğimiz senenin başından itibaren herhangi bir İslami cemaati müdahil etmeden eyalette devlet tarafından yedinci sınıftaki öğrencilere bir deneme olarak “İslam dersi” veriliyor. Bu ders, Müslüman cemaatin onayından geçen bir içeriğe sahip değil. Zaten ders İslam inancına yönelik, o inanca yaklaştırmayı hedefleyen bir ders de değil. Bu alternatifin şimdi eyalette genişletilmesi ve DİTİB Eyalet Birliği ile verilen dersin yerini alması planlanıyor.

Biz bu adıma karşı çıkıyoruz. Bunun için de velilerimize ulaşacak ve onları süreçle ilgili bilgilendireceğiz. Çünkü geçtiğimiz süreçte bazı okulların açıklamalarının velilerimiz açısından yanıltıcı olduğunu gördük. Hatta mevcut durumda İslam inancına sahip olmayan öğretmenlerin “İslam dersi” vermesi bile mümkün. Bu nedenle biz durumu velilerimize bildirmekle mükellefiz. Velilerimizi, arkasında iyi bir niyet görmediğimiz bu siyasi kararın uygulanması esnasında, çocuklarını bu yeni model “İslam dersi”ne göndermemeleri konusunda uyaracağız. Mevcut durumda önümüzdeki öğretim yılında verilecek İslam dersleri, DİTİB Eyalet Birliği’nin içeriğine müdahil olmadığı, öğretmenlerine icazetin bizim tarafımızdan verilmediği bir ders olacak. Bu konuda bütün kanallarla velilerimizi bilgilendireceğiz. Tercih elbette velilerimizindir.  

“DİTİB’e Dair Kuşkuları Gidermek Adına Değişikliklere Gittik”

DİTİB Hessen Eyalet Birliği’ne yönelik 2017 yılında üç ayrı bilirkişi raporu hazırlanmıştı. Bu raporların içeriği hakkında bilgi verir misiniz?

Türkiye’deki darbe girişiminin ardından Hessen Eyaleti DİTİB Hessen Eyalet Birliği’ni denetlemeye karar verdi ve üç bilirkişi görevlendirdi. Josef Isensee tarafından hukuki bir rapor, Mathias Rohe tarafından İslam bilimi açısından bir rapor, Günter Seufert tarafından ise Türkiye’deki Diyanet İşleri Başkanlığı’na dair üç ayrı bilirkişi raporu yayınlandı. Sayın Isensee’nin raporu, daha çok DİTİB’e dair hâkim olumsuz medya algısının şekillendirdiği bir rapordu.

Bunun yanında alanında uzman birisi olarak Sayın Rohe’nin günümüz gerçeklerini dikkate alarak dile getirdiği tavsiyeleri uygulamak üzere bir tüzük değişikliğine gittik. Zaten tüzükte de yeri bulunan veliler birliğimizin, kadın ve gençlik birliğimizin konumunu, eyalet birliğimizin demokratik yapısını güçlendirdik. Bu tüzük değişikliğini de eyalet hükümetinin DİTİB’e dair kuşkularını ve hatalı varsayımlarını azaltmak adına yaptık. Bunun dışında bir cemaat kütüğü talebi vardı, bunu güncelleyerekhayata geçirdik. İslam din dersi için bir Eyalet Müdürlüğü atadık, Okul Eğitim Birliği kurduk ve baştan beri bağımsız bir İslam Din Dersi Komisyonu’na sahibiz. Bu komisyon, İslam din dersi öğretmenlerine icazet veren, ders planını, ders kitaplarını onaylayan, ilahiyatçılardan oluşan beş kişilik bir komisyondu. Özetle, bu dersler anayasal zemine uygun şekilde sürsün diye her şeyi yaptık.

Almanya

Hessen'de İslam Din Dersi Tartışması

15 Ağustos 2019

Bizim eyaletteki Müslüman ebeveynlere karşı bir sorumluluğumuz var. Bu sorumluluğu yerine getirmek ve çocuklarımıza inanca dayalı İslam din dersi sunmak adına her türlü tartışmayı göğüslemeye ve yapımızı güçlendirecek değişiklikleri yapmaya hazırdık. Fakat bana kalırsa Bakanlık açısından siyasi karar belliydi. “Türkiye’nin DİTİB Hessen Eyalet Birliği üzerinde müdahale olanağı var, Türkiye’deki emir-komuta zincirinin buraya etkisi var” gibi bana göre absürt varsayımlarla yola çıkılarak bu karar alınmış oldu.

“Siyasi Mercilerin DİTİB’le İlgili Yanılgısı Var”

DİTİB’in tarihi, kuruluşu ve yapısı göz önüne alındığında Hessen eyaleti, “DİTİB-Türkiye” ilişkisi konusundaki kabullerinde haksız mı peki?

Elbette haksız. Bakın, DİTİB siyaset üstü bir dinî cemaattir. Kimse bizim özümüzden vazgeçmemizi, kökümüzü inkar etmemizi beklemesin. DİTİB Almanya’nın işgücü talebi sonrasında buraya gelip bu ülkenin kalkınmasına katkı sağlayan büyüklerimizin bize emaneti. Fakat bundan yarım asır öncede kalmamış, Almanya’nın bir parçası olmuş, topluma hizmet eden, şeffaf bir dinî cemaat. 

Almanya’da DİTİB ile Türkiye’deki Diyanet İşleri Başkanlığı’nın (DİB) 80’lere dayanan bir geçmişi var. DİB ile bizim teolojik işbirliğimiz var. Bizim teolojik kompetansımız DİB ile yapılan bu işbirliğine dayanıyor. Hocalarımız DİB tarafından gönderiliyor, yıllardan beri de Almanya’da olağanüstü hizmetler ediyorlar.

Ortada çoktan belli olan siyasi bir karar var. Hessen’deki Müslümanların anayasal hakları da ne yazık ki bu siyasete kurban ediliyor. İslam din dersleri buradaki siyasi çekişmelerin yansıma alanı olmuş durumda.

Siyasi mercilerin çok büyük bir yanılgısı var. Onlar mealen şöyle diyorlar: “Siz ne kadar gayret ederseniz edin, ne kadar yapısal reform yaparsanız yapın, sonuçta her şey Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iki kelimesine bağlı.” Özellikle Sayın Isensee tarafından hazırlanan bilirkişi raporundan çıkan varsayım bu. Bu, buradaki Müslüman cemaati Sayın Erdoğan’ın kolordusu gibi gören, çok absürt, hatalı bir yaklaşım. Bununla birlikte Sayın Rohe’nin de raporunda belirttiği gibi, DİTİB’in siyaset yapmadığı, siyasete alet de olmadığı gerçeği görmezden geliniyor.

Ben bu durumu şöyle yorumluyorum: Bence ortada çoktan belli olan siyasi bir karar var. Hessen’deki Müslümanların anayasal hakları da ne yazık ki bu siyasete kurban ediliyor. İslam din dersleri buradaki siyasi çekişmelerin yansıma alanı olmuş durumda.

Peki bundan sonraki süreçte DİTİB Hessen Eyalet Birliği ne yapmayı planlıyor?

Hessen Eğitim Bakanlığı bize göre hatalı bir karar aldı. Biz de bu ülkenin vatandaşları olarak bu karara yönelik hukuki süreç başlatacağız. Devlet Kilise Hukuku ve Anayasa Hukuku uzmanlarıyla istişarelerimiz sürüyor. Okullarda birinci sınıftan altıncı sınıfa kadar inanca dayalı İslam din dersini devam ettirmek adına mahkemeye başvuracağız.

Burada aslında konu bir kurum olarak “DİTİB” de değil. Bu mevzu önce bu ülkenin Müslümanlarını, sonra da anayasal gerekliliklerini ilgilendiren temel bir mevzu. Ben bu ülkenin vatandaşıyım, burada doğdum, burada büyüdüm. Bu ülkenin anayasasının korunması benim de vazifem. Bu sorumlulukla hareket edeceğiz. Umarım demokrasi ve eşitlikten yana olanlar, özellikle de Müslüman velilerimiz bu hususta duyarlı olur ve bu hatalı uygulamayı kabul etmezler.

Elif Zehra Kandemir

Lisans eğitimini Münster Üniversitesinde Sosyoloji ve Siyaset Bilimi bölümlerinde çift anadal olarak tamamlayan Kandemir, Duisburg-Essen Üniversitesinde sosyoloji yüksek lisans eğitimini sürdürmektedir. Ağırlıklı çalışma alanları göç sosyolojisi ve ulusaşırı Türk toplulukları olan Kandemir Perspektif dergisi editörüdür.

YAZARIN DİĞER YAZILARI
ETİKETLER:
    • Ali kırlı
      2020-05-04 15:12:39

      Alman Hessen eyaleti bu tavrı ile başta insan hakları ve inanç hürriyetine en büyük bir darbe vurmuş Alman okullarında verilecek olan din dersleri için Almanya’daki bütün sosyal kurumlar cami dernek ve federasyonları bir araya gelip bu kararları telin etmesi gerekir Yoksa Euro islam çizgisinde giden ahmediyeler bu konuda bütün okullarda daha geniş selayetle tam bir sorumluluk alarak bütün müslümanların muhatabı haline gelecektir zaten çoğu bölgelerde onlar sorumlu Hessende aynısıydı diyanet ikinci planda kalıyordu şimdi tam sorumlu oldu Alman siyasiler şuradan kendilerini savunuyorlar diyanet resmi olarak Türkiye cumhuriyetine bağlı olduğu için Birde son senelerde Türkiye’deki iktidar ile araları açıldığı için bu görevi devam ettirecek dini derneğin hiç bir dış ilişkisi olmaması gerekliğine baş vurup bu derneğin federasyonun sadece Alman hükümetine bağlı olmasını şart koşuyorlar Bu arada maalesef her şeyimizi karışıyorlar camilerde ordumuza yapılan duaları bile karışıp çizmeyi aştılar neymiş PKK lılara karşı Türk askerini destekliyor vs bizde orduya dua geleneksel bir duadır bu binlerce sene devam ede gelmiştir PKK yok kende bu dua vardı Yalnız Avrupa’da yaşayan biz müslümanlar mutlaka birlik içinde olmamız gerekiyor bir çok siyasi polemiklerden uzak kalacağız müşterek sorunlarımız için bir araya geleceğiz biz Burada camilere para vererek girip çıkıyoruz çocuklarımıza camilerde din eğitimleri içinde maddi destek yapıyoruz Türkiye’deki A. Partisi B. Partisi ve bu partilerin taraftarları camilere parasız girip çıkıyor bu yüzden bol keseden atıp tutuyorlar onların gazına da gelmeyeceğiz elbette herkesin ayrı bir siyasi görüşü olabilir bu vatan hepimizin yalnız bu değişik görüşlere tahammül edeceğiz Allahu Teala isteseydi herkesi aynı akıl seviyesinde yaratır o zaman da hiç bir ayrı görüş olmaz ihtilafda olmazdı Alman siyasiler ve istihbaratı bizim durumunuzu bizden daha iyi biliyorlar bu yüzden biz müslümanların hakkında istedikleri kanunu çıkartıyorlar bu adamlar hiç bir zaman gözü kapalı kanun çıkartmazlar biz azınlık müslümanlar için (Migranten) önce bir geniş araştırma yaparlar ve ona göre bir kanun çıkarırlar ve her zaman azınlıklardan korkarlar çekinirler bu yüzden bizim elimizde bir çok büyük kozlar vardır Burada yaşamaya devam eden nesillerimizin çoğusunun imanları tehlikeye düşmüştür Bunun sorumluluğu çok ağırdır Birlik içinde olur isek bir çok problem ve meselelerimizi Alman devletine karşı bir kanun ve hukuk mücadelesi sonucu bir çok haklarımızı geri alacağımıza inanıyorum en başta Almanya’da faaliyet gösteren dini kurumlar mutlaka bir araya gelmesi gerekir bu hususta herkes bağlı olduğu cemiyet ve federasyonlara baskı yapsın o merkezde oturanlar bizim sayemizde oturuyorlar Bizler taban olarak bir vücudun kılcal damarlarıyız başta kalp ve diyer organlarımız kılcal damarlara bağlıdır bu damarlar tıkandımı bütün vücûd işlemez olur Şurasına hiç unutmayalım Allahu Teala çalışanı ve birlik olanlara verir İnananlar kardeştir Arayı bozan kalleştir

    • Elif öztas
      2020-05-04 05:28:30

      Islami din dersinin geri verilmesini taleb ediyoruz

    2 Adet Yorum Var

    Bu yazıyla ilgili yorumunuzu paylaşabilirsiniz. Bunu yaparken Yorum Kurallarımızı dikkate alın lütfen.

    • *Tüm alanları doldurunuz

HABER BÜLTENİ

Perspektif’in içeriklerinden haberdar olmak için kayıt olun

Hakkımızda

Avrupa’ya işçi göçü yarım asrı ardında bırakırken Müslümanlar da bulundukları ülkelerde kalıcı hâle geldiler. Bu durum “vatan”, “aidiyet”, “İslam” ve “Avrupa” gibi birçok kavramın çift taraflı olarak sorgulanmasına neden oldu. Avrupa’da yerleşik bir Müslüman cemaatin oluşması, hem yerleşik kültür ve siyasi düzen için, hem de Müslümanlar için yeni sorulara da kapı araladı.

YAZININ DEVAMI
Gizlilik Sözleşmesi | Şartlar & Koşullar