Almanya’da 50 Yıllık Bir Sivil Toplum Geleneği: “dafür!”
Almanya genelinde her yıl düzenlenen Kültürlerarası Hafta (IKW), 2026’da 27 Eylül–4 Ekim tarihleri arasında “dafür!” mottosuyla gerçekleştirilecek; ülke çapında koordine edilen süreç, belediyelerden sivil toplum kuruluşlarına kadar çok sayıda aktörün yerel düzeyde hayata geçirdiği yüzlerce etkinliği kapsayacak.
Almanya genelinde her yıl düzenlenen Interkulturelle Woche (Kültürlerarası Hafta – IKW), 1975’ten bu yana farklı kökenlerden, dinlerden ve yaşam biçimlerinden insanların bir araya gelmesini amaçlayan en uzun soluklu sivil toplum süreçlerinden biri olarak yürütülüyor. Kültürlerarası Hafta, bir kurum ya da tek merkezden yönetilen bir organizasyon değil; ülke genelinde çok sayıda aktörün katılımıyla şekillenen, belirli bir takvim ve tema etrafında koordine edilen bir çerçeve olarak tanımlanıyor.
Organizatörlerin açıkladığı takvime göre, Kültürlerarası Hafta 2026 yılında 27 Eylül – 4 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Hafta, Pazar gününden Pazar gününe uzanan yapısıyla, 2 Ekim Cuma günü anılan Mülteciler Günü’nü de kapsıyor. Bu tarihsel yerleşim, son yıllarda olduğu gibi göç ve iltica başlıklarının Kültürlerarası Hafta kapsamında ele alınmaya devam edeceğini gösteriyor.
Kültürlerarası Hafta Etkinliklerini Kim Koordine Ediyor?
Kültürlerarası Hafta’nın ülke çapındaki koordinasyonu, Ökumenischer Vorbereitungsausschuss (Ekümenik Hazırlık Komitesi – ÖVA) tarafından yürütülüyor. ÖVA, farklı kilise yapıları, sivil toplum kuruluşları ve göç alanında faaliyet yürüten kurumların temsil edildiği bir çatı yapı olarak, Kültürlerarası Hafta’nın genel çerçevesini oluşturuyor.
ÖVA’nın rolü; haftanın mottosunu belirlemek, ülke genelindeki takvimi ilan etmek, hazırlık toplantılarını düzenlemek ve yerel organizatörler için içerik ve yöntem önerileri sunmakla sınırlı. Yerel etkinliklerin planlanması ve uygulanması ise belediyeler, kiliseler, camiler, göçmen dernekleri, eğitim kurumları ve gönüllü inisiyatifler tarafından yürütülüyor. Bu yapı sayesinde Kültürlerarası Hafta, Almanya genelinde tek tip bir programdan ziyade, her kentin ve bölgenin kendi toplumsal dinamiklerine göre şekillenen bir içerik sunuyor.
Kültürlerarası Hafta’nın ülke çapındaki koordinasyonu ÖVA tarafından yürütülürken, Almanya Müslümanlar Koordinasyon Konseyi (KRM) ve KRM’ye bağlı kuruluşlar sürece katılımcı aktörler arasında yer alıyor.
2026’nın Mottosu: “dafür!”
Kültürlerarası Hafta, 2025 yılında 50. yılını “dafür!” mottosuyla gerçekleştirmişti. Organizatörlerin paylaştığı bilgilere göre, bu motto 2026 yılında da kullanılmaya devam edecek. “dafür!”, organizatörler tarafından; insan hakları, eşit katılım, çoğulculuk ve demokratik birlikte yaşam ilkelerine atıf yapan bir çerçeve başlık olarak tanımlanıyor.
Motto, yerel organizasyonlar için bağlayıcı bir içerik sunmaktan ziyade, etkinliklerin hangi tematik eksenlerde şekillenebileceğine dair genel bir yönlendirme işlevi görüyor.
Hazırlıklar Frankfurt’ta, Açılış ise Leipzig’de Yapılacak
Kültürlerarası Hafta 2026’nın hazırlık sürecindeki en önemli adımlardan biri, 20-21 Şubat 2026 tarihlerinde Frankfurt’ta gerçekleştirilecek olan ülke çapındaki hazırlık toplantısı olacak. Toplantı, Evangelische Akademie Frankfurt’ta düzenlenecek ve Almanya’nın farklı bölgelerinden Kültürlerarası Hafta organizatörlerini, sivil toplum temsilcilerini ve uzmanları bir araya getirecek.
ÖVA tarafından paylaşılan bilgilere göre toplantının temel amacı; yerel organizatörleri bilgilendirmek, 2026 yılı için belirlenen tematik çerçeveyi tanıtmak ve katılımcılar arasında deneyim paylaşımını teşvik etmek. Toplantı, özellikle Kültürlerarası Hafta’yı sahada hayata geçiren kişiler için bir koordinasyon ve ağ kurma platformu olarak kurgulanıyor.
Hazırlık toplantısının stratejik çerçevesi, organizatörler tarafından “Hope-Based Communication” (umut temelli iletişim) yaklaşımıyla açıklanıyor. Bu yaklaşım, toplumsal tartışmalarda savunmacı bir dil yerine, olumlu örneklerin ve yapıcı anlatıların görünür kılınmasını hedefleyen bir yöntem olarak tanımlanıyor. Toplantı kapsamında bu yaklaşımın, yerel etkinliklerde nasıl kullanılabileceğine dair örnekler ve yöntemler ele alınacak.
İki gün sürecek toplantının ilk günü, açılış konuşmaları ve çerçeve sunumlarıyla başlayacak. Açılışta, ÖVA Başkanı Dr. Beate Sträter’in yanı sıra Federal Hükümet’in Göç, Mülteciler ve Entegrasyondan Sorumlu Devlet Bakanı Natalie Pawlik, Frankfurt Büyükşehir Belediye Başkanı Mike Josef ve kilise temsilcileri yer alacak. Ardından düzenlenecek ana oturumda, toplumsal kutuplaşma ve birlikte yaşam başlıkları ele alınacak. Programın öğleden sonraki bölümünde ise katılımcılar sekiz ayrı tematik çalışma grubuna ayrılacak. Bu gruplar arasında; sağ popülist söylemlerle mücadele, yerel düzeyde katılım pratikleri, iltica ve insan hakları, iklim krizinin göçle ilişkisi, antisemitizm ve İslam karşıtlığıyla mücadele, kiliselerin toplumsal rolü ve “2015 Yazı” olarak anılan dönemin değerlendirilmesi gibi başlıklar yer alıyor. İlk gün, yerel inisiyatiflerin demokrasi açısından rolünü ele alan bir panel ve akşam programıyla sona erecek.
Toplantının ikinci günü, değişim ve uygulamaya odaklanan bir formatla devam edecek. Sabah saatlerinde düzenlenecek “Austauschbörse” (değişim pazarı) kapsamında, katılımcılar yedi farklı tematik masada deneyim paylaşımında bulunacak. Bu bölümde, özellikle küçük şehirler ve kırsal bölgelerde Kültürlerarası Hafta’nın nasıl organize edilebileceği, finansman sorunları, organizatörlerin karşılaştığı baskılar ve kamuoyuna ulaşma yöntemleri ele alınacak. Toplantı, Kültürlerarası Hafta 2026 için hazırlanan görsel materyallerin tanıtımı ve çok paydaşlı bir kapanış oturumuyla sona erecek.
ÖVA tarafından yapılan açıklamaya göre, Kültürlerarası Hafta 2026’nın ülke çapındaki resmî açılışı 27 Eylül’de Leipzig’te gerçekleştirilecek. Açılış kapsamında kamusal bir etkinlik ve ekümenik bir ibadet planlanıyor. Açılış programına ilişkin ayrıntıların, ilerleyen aylarda paylaşılması bekleniyor. (P)
