Aşağı Saksonya’da CDU Birinci Gelirken AfD Oylarını Üçe Katladı
Almanya’nın Aşağı Saksonya eyaletinde yapılan yerel seçimlerde CDU oy kaybına rağmen birinci parti konumunu korurken, SPD de önemli oranda geriledi. Seçimin en dikkat çekici sonucu ise oy oranını 2021’e kıyasla üç kattan fazla artıran AfD’den geldi. Sonuçlar, gelecek yıl yapılacak eyalet parlamentosu seçimleri öncesinde siyasi dengelere ilişkin önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor.
Aşağı Saksonya (Niedersachsen) eyaletinde 13 Eylül Pazar günü gerçekleştirilen yerel seçimlerin geçici sonuçlarına göre Hristiyan Demokrat Birlik (CDU), yüzde 27,2 oyla eyalet genelinde en güçlü parti oldu. Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 24,6 ile ikinci sırada yer alırken, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) Partisi yüzde 15,9’a yükselerek Yeşilleri geride bıraktı. Yeşiller yüzde 14,1, Sol Parti (Die Linke) yüzde 6,0, Hür Demokrat Parti (FDP) ise yüzde 3,7 oranında oy aldı.
Sonuçlar, Almanya’nın köklü partileri CDU ve SPD açısından belirgin kayıplara işaret ediyor. CDU’nun oy oranı 2021’e göre 4,5 puan düşerek yüzde 27,2’ye geriledi. SPD’nin oy oranı ise yüzde 30’dan yüzde 24,6’ya geriledi. AfD ise beş yıl önceki yüzde 4,6’lık sonucunu 11,3 puan artırarak Aşağı Saksonya’daki şimdiye kadarki en yüksek yerel seçim sonucuna ulaştı. Yeşiller de 1,8 puan kaybetti. Seçime katılım yüzde 57’den yüzde 64,6’ya yükseldi. Yaklaşık 6,3 milyon seçmenin oy kullanma hakkına sahip olduğu seçimlerde belediye başkanlığı ve ilçe yönetiminin başına geçecek isimler için de oy kullanıldı.
CDU ve SPD Kaybetti: AfD Güç Kazandı
CDU Aşağı Saksonya Eyalet Başkanı Sebastian Lechner, partisinin oy kaybına rağmen sonucu federal siyasetteki olumsuz havayı dikkate alarak olumlu değerlendirdi. Lechner, seçim kampanyası sırasında Berlin’deki federal hükûmet politikalarından duyulan memnuniyetsizlikle sürekli karşılaştıklarını belirterek, “Biz de Berlin’e yönelik hoşnutsuzluğu hissettik. Burada bir güvenilirlik sorunumuz olduğunu biliyorsunuz.” dedi.
Aynı zamanda CDU Genel Başkanı ve Başbakan Friedrich Merz’e mesafe koyan Lechner, Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyalet seçimlerini işaret ederek, “20 Eylül’deki eyalet seçimlerine kadar birlik içinde mücadele ediyoruz. Sonrasında Berlin’de siyasi değişiklikler olması gerekiyor.” ifadelerini kullandı. Lechner’e göre federal hükûmet özellikle artan yaşam maliyetleri ve akaryakıt fiyatları gibi seçmenleri doğrudan ilgilendiren sorunlara daha güçlü yanıt vermeli.
SPD Eyalet Başkanı ve Aşağı Saksonya Başbakanı Olaf Lies ise sonucu “zor bir sonuç” olarak nitelendirdi. Lies, Aşağı Saksonya’nın son haftalardaki federal siyasi gelişmelerden bağımsız kalamadığını belirterek, geleneksel partilere duyulan güvenin baskı altında olduğunu söyledi. Seçmenlerin hoşnutsuzluk durumunda “başka demokratik güçlere değil, siyasi uçlara” yöneldiğini savundu.
Lies seçim öncesinde ise yerel seçimlerin federal seçimlerin küçük bir versiyonu gibi görülmemesi gerektiğini vurgulamıştı. “Bu küçük ölçekli bir Federal Meclis seçimi değil, gerçek anlamda bir şahıs seçimi. Burada kişinin kendi belediyesi, şehri veya ilçesi söz konusu” diyen Lies, seçmenlere yerel adayları dikkate alma çağrısında bulunmuştu.
AfD: “Artık Bir Yerel Yönetim Partisiyiz”
Seçim gecesinin en güçlü oy artışını kaydeden AfD ise sonucu yerel düzeyde kalıcılaşmasının göstergesi olarak yorumladı. AfD Aşağı Saksonya Eyalet Başkanı Ansgar Schledde partisini “gecenin açık kazananı” olarak nitelendirerek, “AfD bugünden itibaren bir yerel yönetim partisidir. Bu büyük destek ve yeni saldığımız köklerle eyalet seçimlerine daha güçlü gireceğiz.” dedi.
Aşağı Saksonya Anayasayı Koruma Teşkilatı eyaletteki AfD teşkilatını aşırı sağcı olarak sınıflandırarak takip ediyor. Parti ise bu karara karşı hukuki mücadele yürütüyor. Seçim öncesinde dört AfD adayının anayasaya bağlılıkları konusunda ortaya çıkan şüpheler nedeniyle adaylıkları kabul edilmemişti.
AfD’nin yükselişi özellikle Salzgitter’de görünür hale geldi. Parti kent meclisi seçiminde yüzde 27,39 ile SPD ve CDU’nun önüne geçerken, AfD’nin belediye başkan adayı Patricia Mair yüzde 25,7 oyla ikinci tura kaldı. Mair, 27 Eylül’de yapılacak ikinci turda yüzde 45,6 oy alan mevcut CDU’lu Belediye Başkanı Frank Klingebiel ile yarışacak.
Hannover ve Göttingen Belediyeleri İçin İkinci Tur Yapılacak
Eyalet başkenti Hannover Belediye Başkanı Belit Onay (Yeşiller) yüzde 45,6 ile ilk turu açık ara önde tamamladı. Ancak mutlak çoğunluğa ulaşamadığı için yüzde 21,5 oy alan SPD’li Axel von der Ohe ile ikinci turda karşılaşacak. Braunschweig, Osnabrück, Oldenburg ve Göttingen dahil birçok büyük kentte de belediye başkanlarını 27 Eylül’deki ikinci tur belirleyecek.
Göttingen’de ise uzun yıllardır belediye başkanlığını elinde tutan SPD ikinci tura aday kalamadı. Yeşillerin adayı Onyeka Oshionwu yüzde 41,4 ile ilk sırada yer alırken CDU’lu Ehsan Kangarani yüzde 27,9 ile ikinci oldu.
Yerel seçim sonuçları, Eylül 2027’de yapılması planlanan Aşağı Saksonya eyalet parlamentosu seçimleri öncesinde önemli bir siyasi gösterge niteliği taşıyor. Bir yandan CDU ve SPD gibi geleneksel büyük partilerin oy kayıpları, diğer yandan AfD ve Sol Partinin kazançları, eyaletteki siyasi rekabetin giderek daha parçalı hâle geldiğine işaret ediyor. Seçimin belediyelerdeki siyasi dengelere nasıl yansıyacağı ise özellikle 27 Eylül’deki ikinci turların ardından daha net görülecek. (P)
