FRANSA Fransa’da Ulusal İmamlar Konseyi’nin “Şartname” Krizi

Fransa’da kurulması planlanan Ulusal İmamlar Konseyi’nde “şartname” krizi yaşanıyor. Fransa İslam Konseyinin (CFCM) üç üyesi Müslümanlara yönelik yaftalayıcı ifadeler içerdiği gerekçesiyle şartnameyi imzalamazken, Macron imzalamayanları yaptırımla tehdit etti.

ehisim 21 Ocak 2021

Fransa hükûmetinin talebi üzerine kasım ve aralık ayları boyunca Ulusal İmamlar Konseyi’nin görev ve içeriği ile ilgili çalışmalar sürdüren Fransa İslam Konseyi (CFCM), bu konseyin ilkelerini belirleyen şartnameyi de kaleme aldı. Aralık ayında çıkan metin üzerinde CFCM üyelerinin tamamı uzlaşamazken, şartname Fransa’daki Müslüman cemaat içerisinden de tepki topluyor.

Şartnamede, “İslami değerler ve Cumhuriyet’te geçerli olan hukuk ilkeleri mükemmel bir şekilde uyumludur ve Fransa Müslümanları tamamen ulusal topluluğun bir parçasıdır.” gibi maddeler yer alıyor. Ayrıca şartnamede “devlet ırkçılığına yönelik suçlamaların karalama kapsamında olduğu”, “sözde Müslüman denilen kültürel uygulamaların İslam’ın kapsamına girmediği” ya da “vicdanı baskı altına alan aşırı din propagandasının özgürlüğe aykırı olduğu” gibi ifadeler yer alıyor.

Şartnameyi imzalayanlar, bu maddeleri uygulamayı taahhüt ederek ihlal durumunda haklarında soruşturma açılmasına onay vermiş oluyorlar.

Cumhurbaşkanı Macron’la Görüşme

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 18 Ocak Pazartesi günü CFCM temsilcileri ile şartnamenin imzalanması için Elysee Sarayında görüştü. Macron metni memnuniyetle karşıladığını belirterek önemli bir adım atıldığını söyledi. Şartnamedeki ifadelere çekince koyup metni imzalamayan ise üç federasyon var: Fransa Millî Görüş İslam Konfederasyonu (CIMG), Fransa’daki Türk Müslüman Dernekleri Koordinasyon Komitesi (CCMTF) ve Tebliğ Federasyonu.

Cumhurbaşkanı şartnameyi imzalamayanlara iki hafta süre verdiğini belirtti. Bununla birlikte şartnamenin CFCM çerçevesinin ötesine geçmesini ve diğer aktörler tarafından kabul edilmesini istediğini belirterek, bunu reddedenlere yönelik yaptırım tehdidinde bulundu. Macron, Ekim ayı ortasında Elysee Sarayı’nda görüştüğü İslami kuruluşların temsilcilerinden, “toplumda rahatsızlık yaratan bazı belirsizliklere” son vermeleri çağrısında bulunmuştu. Bu çerçevede temsilcilerden, “İslam’ın cumhuriyet ilkeleri ile uyumlu olduğunu gösteren bir İlkeler Şartnamesi” yazmalarını istemişti.

Şartnameye Tepkiler

Fransa İslam Konseyine (CFCM) bağlı 3 konfederasyon ortak bir açıklama yaparak, Fransa İslam’ı İlkeler Şartnamesi’nin kendilerinin onayı olmadan CFCM adına Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a sunulmasını kınadı. CIMG ile birlikte CCMTF ve Tebliğ Federasyonu tarafından ortaklaşa yapılan açıklamada, şartnamenin sunuluş şekli eleştirilirken, Fransa İslam Konseyinin çalışmalarının, bugüne kadar üyeleri ile mutabakata varılarak yürütüldüğüne dikkat çekildi. Ortak açıklamada, “Fransa İslam Konseyi üyelerinin olduğu gibi, yerel ve bölgesel üyelerle imamların görüşleri alınmadan şartname imzalanmış ve sunulmuştur.” ifadeleri kullanıldı. Sürecin bu şekilde yürütülmesinden de üzüntü duyulduğu belirtilirken, Réunion adasındaki Saint Denis Ulu Camii’nin şartnameyi imzalamayarak, mevcut çalışma şeklini koruyacağını açıklayarak demokratik hakkını kullandığı bildirildi.

“Şartname Müslümanları Ötekileştiriyor”

“Bizler, anayasaya bağlı, cumhuriyetin temel ilkeleri olan özgürlük, eşitlik ve kardeşlik ilkelerini kabul eden bir dinî topluluğu temsil ediyoruz.” denilen açıklamada, Cumhurbaşkanı Macron’a sunulan metnin bazı ifadelerinin Müslümanları suçlayıcı ve ötekileştirici nitelikte ve Müslümanların onurlarını zedeleyici olduğu ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, “Metinde geçen bazı ifadelerin Fransa’da Müslümanlara yönelik şüpheyi artıracağını ve dolayısıyla Fransa’mızla olan güven bağlarını zayıflatacağına inanıyoruz” ifadesi kullanıldı. Kamuoyunu bilgilendiren federasyonlar, Fransa’da İslam’ın daha iyi tanıtılması ve toplumsal uyuma katkı sağlaması maksadıyla Ulusal İmamlar Konseyi’nin kurulmasının önemli olduğunu ve çalışma şartlarının ortak kararla değiştirilebileceğine inandıklarını da ifade ettiler.

Açıklamada şöyle denildi: “Bizler, şartnamede yer alan laiklik ilkesi bağlamında devletlerin müdahalelerde bulunmamasını, dinlerin araçsallaştırılmamasını ve de anayasa ile cumhuriyet ilkelerine uyulmasını önemsiyoruz. Topluluğumuzun güveni, desteği ve duyarlılığı ile hareket ediyoruz. Her zaman yapıcı bir ruhla diyaloğa açık olan dinî kurumlar olarak katkı sağlamaya devam edeceğiz. Ancak toplumumuzun gönül rahatlığıyla kabul edemeyeceği bir metni imzalamanın anlamlı olmayacağını düşünüyoruz.”

Şartname Nasıl Ortaya Çıktı?

Fransa İslam Konseyi’ne bağlı 5 Federasyon; Paris Büyük Camii Ulusal Federasyonu, Fransa Müslümanları Birliği (RMF), Fransa Müslümanları (MF), Fransa Camiler Birliği (UMF) ve Afrika, Komorlar ve Antiller İslam Dernekleri Federasyonu, Pazartesi günü Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un da katıldığı toplantıda İlkeler Şartnamesi metnine imza atmışlardı.

İmzalanan Ulusal İmamlar Konseyi İlkeler Şartnamesi, Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un Müslümanlara yönelik son dönemlerde sürdüğü baskı politikasının bir devamı olarak görülerek Müslümanların tepkisini çekiyor. (P)

HABER BÜLTENİ

Perspektif’in içeriklerinden haberdar olmak için kayıt olun

Hakkımızda

Avrupa’ya işçi göçü yarım asrı ardında bırakırken Müslümanlar da bulundukları ülkelerde kalıcı hâle geldiler. Bu durum “vatan”, “aidiyet”, “İslam” ve “Avrupa” gibi birçok kavramın çift taraflı olarak sorgulanmasına neden oldu. Avrupa’da yerleşik bir Müslüman cemaatin oluşması, hem yerleşik kültür ve siyasi düzen için, hem de Müslümanlar için yeni sorulara da kapı araladı.

YAZININ DEVAMI
Gizlilik Sözleşmesi | Şartlar & Koşullar