Gazze’de Soykırıma Destek Vermekle Suçlanan Palantir, İnsani Yardımların Takibinden Sorumlu
ABD merkezli yapay zekâ tabanlı veri analizi şirketi Palantir’in, Gazze’de insani yardım konvoylarının takibi için kurulan ABD öncülüğündeki Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi’nde (CMCC) teknolojik altyapı sağladığı öne sürülüyor. Şirket, İsrail’e askerî ve yapay zekâ desteği sunması nedeniyle Birleşmiş Milletler raporlarında soykırıma kurumsal destek sağladığı belirtilen teknoloji firmaları arasında yer almıştı.
İsrail ordusu, 28 Şubat’ta Gazze Şeridi’ne açılan tüm sınır kapılarını kapatma kararından geri adım atarak Kerem Ebu Salim (Kerem Şalom) Sınır Kapısı’nı “kademeli” olarak açacağını duyurdu. Açıklama, işgal altındaki Filistin topraklarında faaliyet gösteren Savunma Bakanlığı birimi COGAT tarafından yapıldı.
COGAT, kararın ABD öncülüğünde 2025 yılında kurulan Sivil-Askerî Koordinasyon Merkezi (CMCC) ile eş güdüm içinde alındığını bildirdi. Ana üssü İsrail’de bulunan CMCC’nin, ateşkesin uygulanmasını izlemek ve Gazze’ye yönelik insani, lojistik ve güvenlik yardımlarını koordine etmek amacıyla kurulduğu belirtiliyor.
Birleşmiş Milletler ise 10 Ekim 2025’te başlayan “ateşkes” sonrasında dahi Gazze’ye giren yardım miktarının ihtiyacı karşılamaktan uzak olduğunu vurgulamaya devam ediyor. Sahadaki insani tablo; gıda, su, ilaç ve tıbbi malzeme erişiminin sınırlı kaldığına işaret ederken, yardım mekanizmasının yapısı da yeni bir tartışmanın odağında.
CMCC’deki Özel Sektör Varlığı: Soykırıma Destek Vermekle Suçlanan Palantir Sürece Dahil
Drop Site News‘un diplomatik kaynaklara dayandırılan haberine göre, ABD merkezli veri analitiği şirketi Palantir Technologies, CMCC operasyon merkezinde kalıcı bir temsilci bulunduruyor. Kaynaklardan gelen bilgilere göre şirket, Gazze içindeki yardım konvoylarının ve dağıtım noktalarının takibi için kullanılan teknolojik altyapıyı sağlıyor.
Basına konuşan diplomatlar, yardım sevkiyatına ilişkin verilerin -konvoy rotaları, dağıtım noktaları, zamanlama bilgileri ve insansız hava araçlarından elde edilen görüntüler dahil- Palantir sistemlerine entegre edildiğini öne sürüyor. Şirket ise CMCC’deki rolüne ilişkin yöneltilen sorulara kamuoyuna açık bir yanıt vermedi.
Drop Site News‘a konuşan Birleşmiş Milletler Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, özel şirketlerin insani yardım altyapısına bu ölçüde entegre edilmesinin uluslararası hukuk ve insani ilkeler açısından riskler barındırdığını belirtti. Albanese, yardım dağıtımının “kâr güdümlü paralel bir sistem” içine çekilmesinin kaygı verici olduğunu ifade etti.
Palantir, Ocak 2024’te İsrail ordusuyla “savaşla bağlantılı görevler” için stratejik ortaklık yaptığını duyurdu. Şirketin CEO’su Alex Karp, Ocak 2024’te yaptığı açıklamada İsrail’de şirket ürünlerine yönelik talebin 7 Ekim 2o23 sonrasında arttığını ifade etmişti. Haziran 2025’te Albanese’nin yayımladığı “İşgal Ekonomisinden Soykırım Ekonomisine” başlıklı BM raporunda uluslararası 40 şirketin İsrail’in Gazze ve Batı Şeria’daki politikalarına verdiği kurumsal destek incelenmişti. Raporda Microsoft, Google, Amazon ve Palantir gibi teknoloji devlerinin İsrail ordusuna bulut altyapısı, yapay zekâ destekli hedefleme sistemleri ve gözetim teknolojileri sunarak, askerî operasyonların “dijitalleştirilmesine” doğrudan katkı sağladığı tespit edilmişti.
Söz konusu raporda Albanese Palantir’in İsrail’e öngörücü polislik teknolojileri ve yapay zekâ tabanlı askerî yazılımlar sağlamış olabileceğine dair “makul gerekçeler” bulunduğunu belirtti. Palantir, bazı İsrail yapımı hedefleme sistemlerine doğrudan dahil olduğu yönündeki iddiaları reddediyor. Ancak şirketin İsrail’le iş birliği ve Tel Aviv’de 2024 yılında düzenlenen yönetim kurulu toplantısı, uluslararası kamuoyunda bu beyanlarına tezat bir durum olarak dikkat çekmişti.
Peter Thiel’in Kurduğu Palantir Hangi Teknolojileri Geliştiriyor?
2003 yılında -Epstein dosyalarında adının 2.200 kere geçmesiyle dikkat çeken- milyarder yatırımcı Peter Thiel ve ortakları tarafından kurulan Palantir, CIA’in yatırım kolu In-Q-Tel’in erken dönem desteğiyle büyüdü. Şirket, farklı veri kaynaklarını tek bir platformda birleştirerek büyük ölçekli analiz yapılmasını sağlayan yazılımlar geliştiriyor. Novara Media‘nın incelemesine göre Palantir’in iki ana platformu öne çıkıyor:
- Gotham: Askerî ve istihbarat kurumları için tasarlanmış bir analiz sistemi. Büyük veri kümelerini entegre ederek hedef tespiti, coğrafi analiz ve operasyonel karar destek süreçlerinde kullanılıyor. Şirketin tanıtım materyallerinde Gotham’ın “AI destekli kill chain” süreçlerini desteklediği belirtiliyor.
- Foundry: Daha çok sivil ve ticari alanlara yönelik bir veri yönetim platformu. Tedarik zinciri optimizasyonu, envanter planlaması ve kurumsal veri entegrasyonu için kullanılıyor.
Şirket dokümantasyonuna göre Gotham ve Foundry birlikte çalışabilecek şekilde tasarlandı. Bu teknik entegrasyon, sivil alanlarda toplanan verilerin askerî analiz sistemleriyle uyumlu hâle getirilebilmesini mümkün kılıyor. Palantir ayrıca AIP (Artificial Intelligence Platform) adlı ürününü, gerçek zamanlı veri entegrasyonu ve otomatik karar destek süreçleri için tanıtıyor. Gaia ise savaş alanı görselleştirmesi amacıyla kullanılan bir arayüz olarak biliniyor.
Gazze’de Yardım Dağıtımı Askerî Teknoloji Mimarisine Entegre Edilmiş Durumda
CMCC’nin tepki çeken yapılanması yalnızca Palantir’in varlığıyla sınırlı değil. İsrail’in yeni kayıt düzenlemeleri kapsamında birçok uluslararası sivil toplum kuruluşunun faaliyetleri yeniden kısıtlanırken, bazı yardım kuruluşlarından çalışan bilgileri ve fon kaynaklarına ilişkin ayrıntılı veri talep edildiği bildirildi.
Uluslararası yardım örgütleri, bu tür veri taleplerinin çalışan güvenliği ve veri gizliliği açısından riskler doğurabileceğini savunuyor. Ortak açıklamalarda, insani yardımın tarafsızlık ve bağımsızlık ilkeleri çerçevesinde yürütülmesi gerektiği vurgulanıyor. Drop Site News’e konuşan ve CMCC oturumlarına katıldığını söyleyen anonim bir diplomatik kaynak, yardım dağıtımının askerî gözetim altyapısıyla aynı operasyon odasında ve aynı veri akışı içinde yürütülmesinin ciddi riskler barındırdığını söyledi: Yardım konvoylarının rota, zamanlama ve dağıtım noktalarına ilişkin verilerin Palantir sistemlerine entegre edildiğini; şirketin farklı platformlarının birlikte çalışabilir biçimde tasarlanmış olması nedeniyle bu verilerin askerî analiz sistemleriyle teknik olarak kesişebileceği yönünde kaygılar bulunduğunu aktardı.
Bu eleştirilere karşılık; İsrail makamları ve ABD’li yetkililer, yardımın daha etkin izlenmesi ve dağıtılması için gelişmiş teknolojik sistemlerin gerekli olduğunu savunuyor. Yapılan açıklamalarda CMCC’nin, yardımın güvenli biçimde ulaştırılmasını ve koordinasyonun artırılmasını amaçladığı belirtiliyor. (P)
