Avusturya Referandum Sonrası Avusturya’da Çifte Vatandaşlık Tartışması

Avusturya’da Türkiye’deki halkoylamasında oy kullanma hakkına sahip oldukları iddia edilen sözde seçmenlerin kayıtları ortaya çıktı. Bu kayıtlar gerçek olmaları durumunda, hâlihazırda Avusturya vatandaşı olup Türk vatandaşlığını bırakmayanlar için birtakım sorunlar oluşturabilir.

Mehmet Saim Akagündüz 1 Mayıs 2017

Son yıllarda Avusturya’da sıkça gündeme gelen Türklerin çifte vatandaşlık tartışmalarının sonucunda birçok Avusturyalı siyasetçi yasadışı çifte vatandaşlıkların ortaya çıkartılması doğrultusunda yetkili mercilere baskı yapmıştı. Avusturya ile Türkiye arasında yaşanan siyasi kriz ve bilhassa Türkiye’nin anayasa değişikliği referandumunda Avusturya’dan yüksek oranda (yaklaşık yüzde 75 oranında ) “evet” oyu çıkması çifte vatandaşlık konusunun tekrar alevlenmesine sebep oldu. Bunun nedeni, tahminî yasadışı çifte vatandaşların tespit edilmesi amacıyla Avusturya’daki Türk seçmenlerini içerdiği iddia edilen bir listenin medyaya ve siyasilere iletilmesi olmuştu.

Türk seçmenlerin isimlerini içerdiği iddia edilen bu listenin kaynağına, gerçekliğine ve güncelliğine veya bu şekilde çifte vatandaşların tespit veya ispat edilebilirliğine bakmaksızın, meseleye dair bir izahat sunalım:

Avusturya’nın Vatandaşlık Yasası genel olarak çifte vatandaşlığa veya çok vatandaşlığa izin vermemektedir. Bu genel kural ancak aşağıdaki istisna durumlarda geçerli değildir:

Çocuklarda Çifte Vatandaşlık

Avusturya’daki çifte vatandaşlık yasasında
-Türkiye’de de olduğu gibi- soy bağı (Alm. “Abstammung”) geçerlidir. Diğer bir deyişle bir çocuk, doğumuyla birlikte otomatik olarak ebeveyninin vatandaşlığını alır. Ebeveynler evliyse (meşru çocuklar) ve bir ebeveyn Avusturya, diğer ebeveyn Türk vatandaşı ise, çocuk doğumuyla birlikte Avusturya vatandaşlığını alır. Türkiye’de de soy bağı geçerli olduğu için, çocuk bu şekilde yasal yollardan çifte vatandaş olur ve reşit olmasıyla birlikte dahi bu iki vatandaşlık arasında seçim yapmak zorunda kalmaz.

Reşit olmayan Türk vatandaşları Avusturya vatandaşlığını başvuru üzerine (Alm. “Verleihung”) almaları durumunda, Türk kanunları uyarınca Türk vatandaşlığından reşit olmadan çıkarılmadıkları için Avusturya Vatandaşlık Yasasına göre 18 yaşına kadar yasal olarak çifte vatandaş olabilirler. Reşit olmalarıyla birlikte bazı istisnalar haricinde (zaman aşımı) iki vatandaşlık arasında seçim yapmaları gerekmektedir.

Türk Vatandaşlığı Alındığında Avusturya Vatandaşlığını Muhafaza Etmek

Çifte vatandaşlığı yasal olarak taşımak için bir diğer yol ise, Türk vatandaşlığını almadan önce Avusturya vatandaşlığını muhafaza etmek için müracaat edilmesidir. Vatandaşlığı muhafaza onayı ağır şartlara haiz olup, nadiren onaylanmaktadır. Avusturya vatandaşlığı muhafaza onayı, Avusturya Cumhuriyeti’nin menfaati ve özel ve dikkate alınacak derecede gerekçeler doğrultusunda veya soy bağı çerçevesinde özel ve aile hayatının önemli sebeplerden dolayı korunması amacıyla kabul edilmektedir.

Avusturya Vatandaşlığı Alındığında Türk Vatandaşlığının Da Muhafazası

Yabancı kişinin sunmuş olduğu ve gelecekte de sunmasının beklenebildiği olağanüstü hizmetlerin Avusturya Cumhuriyeti’nin menfaati doğrultusunda olacağının, Avusturya hükûmeti tarafından onaylandığı takdirde, kişinin Türk vatandaşlığından çıkmadan da Avusturya vatandaşlığına alınması ve yasal olarak çifte vatandaş olması mümkündür. Avusturya Cumhuriyeti’nin menfaatine hizmet edecek olan olağanüstü hizmetler örneğin sıra dışı bilimsel, sanatsal veya sportif başarılar olabilir. Örneğin Türk vatandaşı olan bir sporcunun Avusturya için yarışmalara katılabilmesi veya Avusturya millî takımında oynayabilmesi için kendisine verilen Avusturya vatandaşlığı gibi…

Türk Vatandaşlığından Çıkılması Mümkün Olmaması Nedeniyle Çifte Vatandaşlık

Türk vatandaşlığından çıkmak mümkün ve beklenebilir değil ise, Avusturya vatandaşlığının alındığı anda kişi aynı zamanda Türk vatandaşlığını muhafaza edebilir ve bu şekilde yasal olarak çifte vatandaş olabilir. Türk vatandaşlığından çıkılması örneğin iltica hakkına sahip kişilerde beklenebilir değildir. Ayriyeten askerlik yükümlüsü fakat Türkiye’de henüz askerliğini yapmamış ve 38 yaş üzeri olup askerliklerini erteleme imkânı olmayan kişilerin de Türk vatandaşlığından çıkmaları beklenebilir değildir. Bu kişilerin Türk vatandaşlığından çıkış onayı alabilmeleri için Türkiye’de askerliklerini yapmaları veya dövizli askerlik yapmaları gerekmektedir. Ancak Yüksek İdare Mahkemesinin hükmüne göre ne askerliği tamamlama ne de maddi bir bedelin ödenmesi kişiden beklenebilir değildir.

Türk Vatandaşlığının Alınmasında Avusturya Vatandaşlığının Kaybı

Yukarıdaki istisnalar haricinde çifte vatandaşlık yasal değildir. Bir kişi Türk vatandaşlığından Avusturya vatandaşlığını alabilmek amaçlı çıkıp fakat akabinde tekrar Türk vatandaşlığını almış ise, Türk vatandaşlığını aldığı andan itibaren otomatik olarak Avusturya vatandaşlığını kaybetmiştir. Sonraki zamanlarda Türk vatandaşlığından çıkılması dahi artık kanunen kaybedilmiş Avusturya vatandaşlığını geri getirmez ve bunun haricinde Avusturya vatandaşlığının muhafazasının talep edilmesi de mümkün değildir. Bu hususta Avusturya Yüksek İdare Mahkemesinin hükümleri çok sıkıdır. Bu şekilde haberleri olmadan tekrar Türk vatandaşlığına geçen reşit olmayan kişiler dahi tekrar Türk vatandaşlığını ebeveynleri üzerinden aldıkları andan itibaren Avusturya vatandaşlığını kaybetmiş bulunurlar. Ancak Türk vatandaşlığını tekrar alan kişinin 14 yaşında olması ve kendisinin onayı olmadan bu işlemlerin yapılması durumunda kişi Avusturya vatandaşlığını kaybetmez.

Avusturya Vatandaşlığının Kaybından Doğan Sonuçlar

Avusturya vatandaşlığının kaybedilmesi bazı hukuki sonuçlar doğurmaktadır. Kişi artık Avusturya vatandaşı olmadığı için, Avusturya’daki ikametini yasallaştırmak zorundadır. Bu sebeple kişinin oturum izni talep etmesi şarttır ve ekstrem durumlarda (örneğin Almanca dil yetersizliği) bu, kişinin süresiz değil yalnızca süreli bir oturum izni alabilmesine sebep olabilir. Ayriyeten Avusturya vatandaşlığına bağlı yardımlar kesilir ve geçmişe dönük bu yardımların geri iade edilmesi devlet kurumları tarafından talep edilebilir. Dolayısıyla Avusturya vatandaşlığının kaybının söz konusu olması durumunda mutlaka bir uzman avukata danışılması gerekmektedir.

ETİKETLER:

    0 Adet Yorum Var

    Bu yazıyla ilgili yorumunuzu paylaşabilirsiniz. Bunu yaparken Yorum Kurallarımızı dikkate alın lütfen.

    • *Tüm alanları doldurunuz

DİĞER YAZILARI

HABER BÜLTENİ

Perspektif’in içeriklerinden haberdar olmak için kayıt olun

Hakkımızda

Avrupa’ya işçi göçü yarım asrı ardında bırakırken Müslümanlar da bulundukları ülkelerde kalıcı hâle geldiler. Bu durum “vatan”, “aidiyet”, “İslam” ve “Avrupa” gibi birçok kavramın çift taraflı olarak sorgulanmasına neden oldu. Avrupa’da yerleşik bir Müslüman cemaatin oluşması, hem yerleşik kültür ve siyasi düzen için, hem de Müslümanlar için yeni sorulara da kapı araladı.

YAZININ DEVAMI
Gizlilik Sözleşmesi | Şartlar & Koşullar