Varta Yeniden İflas Başvurusu Yaptı: 139 Yıllık Pil Üreticisinde Ne Ters Gitti?
Almanya’nın 139 yıllık pil markası Varta iflas başvurusu yaptı. Üretim şimdilik sürerken şirkete en fazla kâr getiren kalem pil bölümü iflas başvurusunun kapsamı dışında kaldı. Krizin arkasında Apple’ın siparişlerini Çin'e kaydırması, geciken enerji depolama hamlesi ve Alman sanayisini zorlayan ekonomik şartlar bulunuyor.
Televizyon kumandalarından oyuncaklara kadar birçok evde kullanılan pilleri üreten Varta, 139 yıllık tarihinin en ağır krizlerinden biriyle karşı karşıya. Alman şirket, önceki kurtarma planının tamamlanmasından yaklaşık 15 ay sonra, 24 Temmuz 2026’da Stuttgart Yerel Mahkemesine dört ayrı iflas başvurusu yaptı. Başvurular ana şirket Varta AG’nin yanı sıra mikropil, üretim ve enerji depolama faaliyetlerini yürüten üç şirketi kapsıyor.
Almanya’daki Varta Fabrikalarına Ne Olacak?
Varta’nın dünya genelinde yaklaşık 4.000’e yakın çalışanı bulunuyor ve bu çalışanların büyük bölümü Almanya’daki fabrikalarda çalışıyor. Varta’nın ana üretim ve Ar-Ge faaliyetleri Almanya’da, özellikle Baden-Württemberg ve Bavyera eyaletlerindeki fabrikalarda yapılıyor.
Şirketin yaptığı iflas başvuruları, Varta’nın fabrikalarını hemen kapatacağı anlamına gelmiyor. Üretim devam ediyor, çalışanların maaşlarının ödenmesi planlanıyor. Şirket yönetimi ise mahkeme gözetiminde yeni yatırımcılar bulmaya, bazı birimlerini satmaya ve ayakta kalabilecek bölümleri faaliyette tutmaya çalışacak.
Varta, başvurunun bugünkü faturalarını ödeyememesinden çok 2027’den itibaren büyümesi beklenen finansman açığı nedeniyle yapıldığını açıkladı. Euronews’un haberine göre şirketin kârlı ev tipi pil bölümü, yani günlük hayatta kullanılan kalem piller, şarj edilebilir AA/AAA kalem piller ve benzeri küçük ev elektroniği pilleri üreten bölümü diğer faaliyetlerden hukuken ve mali açıdan ayrıldığı için iflas başvurularının dışında kaldı.
Almanya’nın 139 Yıllık Pil Üreticisi Varta
Varta yalnızca Almanya’da satılan sıradan bir pil markası değil. Şirketin geçmişi, Adolph Müller’in 1887’de Hagen kentinde kurduğu küçük bir işletmeye kadar uzanıyor. Sonraki yıllarda şirket taşınabilir elektrik kaynakları, otomobil aküleri, işitme cihazı pilleri ve elektronik cihazlar için küçük piller üreten büyük bir sanayi grubuna dönüştü.
Markanın adı, Almanya’da ve diğer birçok ülkede özellikle kalem ve ince kalem pillerle özdeşleşti. Uzaktan kumandalarda, oyuncaklarda, el fenerlerinde, duvar saatlerinde ve taşınabilir radyolarda kullanılan mavi-sarı Varta pilleri, onlarca yıl boyunca Avrupa’daki marketlerin ve elektronik mağazalarının raflarında yer aldı.
Otomobil aküsü faaliyetleri daha sonra başka şirketlere satılmış olsa da Varta adı Avrupa’da hem otomobiller hem de ev tipi piller üzerinden tanınmaya devam etti. Pazar verilerine göre Varta, ev tipi pillerde yaklaşık 20 ülkede pazar lideriydi ve Avrupa Birliği ülkelerinin çoğunda ilk üç marka arasında yer alıyordu. Almanya’daki şirket payı, mağaza markaları için üretilen piller de hesaba katıldığında yüzde 47 olarak gösteriliyordu.
Kalem Pil İşi Artık Para Kazandırmıyor mu?
Varta’nın iflas başvurusu, şirketin evlerde kullanılan kalem pillerden artık yeterli gelir elde edemediğini düşündürebilir. Ancak tüketici ürünleri bölümü, tek kullanımlık pillerin yanı sıra şarj edilebilir piller, şarj cihazları, el fenerleri ve powerbankler de üretiyor. Bölümün gelirleri 2016-2019 döneminde düzenli olarak artarken 2020 sonrasında talepteki düşüş ve yükselen maliyetler nedeniyle gerilemeye başladı. 2024’te gelirler yüzde 1,8 azalarak 370 milyon avrodan 363,5 milyon avroya düştü.
Buna rağmen tüketici ürünleri bölümü Varta’nın kâr sağlayan faaliyetleri arasında yer almayı sürdürüyor. Şirket, kendi markasıyla sattığı ürünlerden market zincirleri adına ürettiği düşük fiyatlı pillere kıyasla daha yüksek kazanç elde ediyor. Varta, son dönemde zarar ettiren bazı özel markalı üretim anlaşmalarını sona erdirirken maliyetleri azaltarak bölümün kârlılığını artırdı.
Kalem pil pazarı artık yüksek büyüme gösteren bir alan değil. Taşınabilir müzik çalar ve radyo gibi cihazların kullanımının azalması pil satışlarını sınırlandırıyor. Buna karşılık oyuncaklar, uzaktan kumandalar, güvenlik sistemleri, tıbbi cihazlar ve çeşitli ev aletleri talebin sürmesini sağlıyor. Düzenli olarak yenilenmeleri gereken bu ürünler, Varta’ya istikrarlı bir gelir kaynağı sunuyor.
Bu nedenle alacaklıların öncelikle korumaya çalıştığı faaliyet de tüketici ürünleri bölümü oldu. Tagesschau‘nun aktardığına göre Deutsche Bank ilebazı yatırım fonları, kârlılığını sürdüren bu bölümü grubun diğer faaliyetlerinden tamamen ayırmayı planlıyor.
Apple’a Bağımlı Büyümenin Bedeli: Pil Tedariki Çin’e Kayınca Varta İflas Yoluna Girdi
Varta’nın asıl sorunu kalem pillerden çok, birkaç yıl öncesine kadar şirketin en parlak faaliyet alanı olarak görülen şarj edilebilir küçük lityum pillerde ortaya çıktı. Şirketin CoinPower adıyla ürettiği düğme biçimindeki piller, kablosuz kulaklıklarda kullanılıyordu. Bu ürünlerin en önemli müşterisi teknoloji devi Apple şirketiydi ve piller AirPods kulaklıklarda kullanılıyordu. Kablosuz kulaklık satışları hızla büyürken Varta da Ellwangen ve Nördlingen’de 500’e yakın çalışanı olan yeni üretim tesisleri kurmuştu.
Bir süre için strateji başarılı olmuştu. CoinPower faaliyetinin geliri 2021’de yaklaşık 257,6 milyon avroya ulaşmıştı. Ama tüketici elektroniğine yönelik talep yavaşlayınca ve Apple siparişlerini azaltınca gelirler 2022’de yüzde 47 azalmıştı. Bu kadar hızlı bir gerileme, üretim kapasitesini büyütmek için daha önce yapılan yatırımların şirkete yük hâline gelmesine yol açtı. Fabrikalar, makineler ve çalışanlar için yapılan harcamalar devam ederken siparişler aynı hızla gelmedi.
Reuters’ın haberine göre Apple’ın AirPods üretimini azaltması, Varta’nın 2024’teki ilk yeniden yapılandırma planını hazırlamasında önemli rol oynamıştı. 2026 baharında ise Apple’ın yeni ürünler için Varta’yı seçmediği ve daha düşük üretim maliyetleri, büyük ölçekli tedarik kapasitesi ve Çinli üreticilerin hızlı teslimat avantajı gibi faktörler nedeniyle pilleri Çin’den temin etmeye yöneldiği açıklanmıştı. Bunun ardından Nördlingen’deki üretim tesisinin kapatılmasına karar verildi. Varta’nın büyüme planının önemli bölümünü tek bir büyük müşteriden gelecek siparişlere dayandırması, Apple’ın kararının etkisini artırdı.
Enerji Depolama Planı da Bekleneni Vermedi
Varta, tüketici elektroniğindeki gerilemeyi evlerde kullanılan güneş enerjisi depolama sistemleriyle dengelemeyi planlıyordu. Almanya’da çatı tipi güneş panellerinin yaygınlaşması, ev bataryalarını gelecek vadeden bir pazar hâline getirmişti.
Ama büyüyen bir pazarda faaliyet göstermek tek başına başarı getirmedi. Asıl sorun, talebin beklenenden zayıf kalması ve Çinli üreticilerin daha ucuz ürünlerle pazarda hızla öne çıkmasıydı. Varta’nın eski ürünleri rekabet gücünü kaybederken, yeni nesil ev bataryası ürünleri de gecikince şirket satış hedeflerini tutturamadı ve 2024 gelir tahminini aşağı çekmek zorunda kaldı. Şubat 2024’te şirketin bilişim sistemlerine düzenlenen siber saldırının üretimi birkaç hafta durdurması da zaten kırılgan olan mali yapıya ek yük getirdi.
Buna yüksek enerji ve ham madde maliyetleri, döviz kuru hareketleri, zayıflayan tüketici talebi ve Asyalı üreticilerle fiyat rekabeti eklendi. Şirketin farklı bölümleri arasındaki karmaşık mali ilişkiler de sorunu büyüttü. Kârlı ev tipi pil faaliyetinden elde edilen para, diğer bölümlerdeki kayıpları, borç ödemelerini ve yeni yatırımları karşılamaya yetmedi.
Şirketin İlk Kurtarma Planı Neden İşe Yaramadı?
Varta’nın bugünkü başvurusu, şirketin ilk mali yeniden yapılanma girişimi değil. 2024’te hazırlanan kurtarma planıyla borcun yaklaşık 485 milyon avrodan 200 milyon avroya indirilmesi hedeflendi. Alacaklı bankalar bazı alacaklarından vazgeçerken Porsche ve Avusturyalı yatırımcı Michael Tojner toplam 60 milyon avro yeni sermaye sağlamayı kabul etti. Bankalar da 60 milyon avroluk ek kredi açtı. Şirket, Nisan 2025’te mali yeniden yapılanmanın tamamlandığını ve yeniden büyüme yoluna girdiğini açıklamıştı.
Ama borcun azaltılması şirketin satış, maliyet ve ürün sorunlarını çözmedi. Tagesschau‘nun aktardığına göre Varta’nın devam edebilmesi için kısa vadede onlarca milyon avroluk yeni kaynağa ihtiyacı vardı. Porsche ile Tojner şirketleri bu kez ek sermaye vermeyi kabul etmedi. Yeni yatırımcı da bulunamayınca şirket yeniden iflas başvurusunda bulundu.
Almanya’da İflaslar Artıyor
Varta, Almanya’da zorlanan tek köklü şirket değil. Federal İstatistik Dairesi verilerine göre 2025’te mahkemelere ulaşan iflas başvuruları %10,3 artarak 24 bin 64’e çıktı. Alacaklıların bildirdiği toplam talepler 47,9 milyar avroya ulaştı. Halle Leibniz Ekonomi Araştırmaları Enstitüsünün verilerine göre 2026’nın Nisan–Haziran döneminde şirket iflasları, 2005’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
Deutsche Welle’nin uzmanlarla yaptığı değerlendirmeye göre Volkswagen ve Bosch gibi dev firmaların büyük ölçekli işten çıkarmalar planladığı mevcut tablo hem pandemi döneminde ayakta tutulan zayıf şirketlerin piyasadan çekilmesini hem de Alman ekonomisindeki daha kalıcı sorunları yansıtıyor. İflaslar artık yalnızca sanayi veya otomotivde yoğunlaşmıyor. İnşaat, perakende, yiyecek-içecek ve enerji yoğun sektörlerde de benzer baskılar görülüyor.
Zayıf Büyüme Şirketlerin Hareket Alanını Daraltıyor
Şirketlerin karşı karşıya kaldığı ortamın arkasında Almanya’nın uzun süredir büyümekte zorlanması var. Statista’nın aktardığı verilere göre Alman ekonomisi, iki yıllık daralmanın ardından 2025’te yalnızca yüzde 0,2 büyüdü. Ekonomi 2026’nın ilk çeyreğinde önceki çeyreğe göre yüzde 0,3 genişlese de bu iyileşme henüz güçlü ve kalıcı bir düzelme seviyesine ulaşmadı.
Statista’nın karşılaştırdığı tahminlerde 2026 yılının tamamı için büyüme beklentileri yüzde 0,5 ile yüzde 0,8 arasında değişiyor. Bu oranlar ekonominin yeniden büyümeye başladığını gösterse de şirketlerin satışlarını hızla artırabilecekleri güçlü bir canlanmaya belirtisi hâlen mevcut değil.
Varta’nın bundan sonraki üretim şekli ve pazarlamanın stratejisinin ne olacağı henüz belli değil. Ev tipi pil faaliyetlerinin ayrı bir şirket veya yeni bir yatırımcı altında devam etmesi öne çıkan senaryo. İşitme cihazları ve kablosuz kulaklıklar gibi cihazlarda kullanılan küçük lityum piller olan mikropillerin ve enerji depolama bölümlerinin ise yeni finansmana, daha düşük maliyetlere ve daha geniş bir müşteri tabanına ihtiyacı var.
Şirketin yaklaşık 139 yıllık geçmişi, güçlü marka adı ve sahip olduğu teknik bilgi birikimi önemli avantajlar sunuyor. Ama Varta örneği, köklü bir geçmişin şirketleri hatalı büyüme kararlarından, büyük müşterilere bağımlılıktan ve küresel rekabetten korumadığını da gösteriyor. (P)
