Müslüman Kadının Naaşının Yakılmasında Sorumlular Araştırılıyor
İslami usullere göre defnedilmek için yıllarca cenaze fonuna aidat ödeyen Ayten Heck, naaşının istediğine aykırı biçimde yakılmasının ardından Würzburg’da dualarla anıldı. Külleri Müslüman mezarlığına defnedilen Heck için düzenlenen törende, benzer olayların tekrarlanmaması için atılan adımlar da gündeme geldi.
Almanya’nın Würzburg şehrinde, İslami usullere göre defnedilmek istemesine rağmen vefatının ardından naaşı yakılan Ayten Heck için 26 Eylül’de gıyabi cenaze namazı kılındı. Külleri, defnedildiği kimsesizler mezarlığından alınarak Würzburg’taki Müslüman mezarlığına defnedilen Ayten Heck, 1997 yılından bu yana ATİB (Avrupa Türk-İslam Birliği) Cenaze Fonu (MHW) üyesiydi.
Waldfriedhof Mezarlığının Müslümanlara ayrılan bölümünde düzenlenen törene IGMG Würzburg Mevlana Camii Başkanı Mürsel Taştan, Würzburg Camiler Birliği Sözcüsü Ahmet Baştürk, MHW Cenaze Nakil Fonu Başkanı Kamuran Dönmez, belediye temsilcileri ve Müslüman cemaat katıldı. Heck’in ABD’de yaşayan kızı Sabriye Morse, rahatsızlığı nedeniyle cenaze törenine katılamadı.
Törende Heck’in mezarı başında Kur’an-ı Kerim okunup dua edilirken, Nisan ayında hayatını kaybeden Heck için aylar sonra İslami usullere uygun bir cenaze töreni düzenlenmiş oldu. Törende aynı zamanda, Müslüman kadının naaşının neden kendi isteğine aykırı olarak yakıldığına ilişkin sorular da yeniden gündeme geldi.
IGMG Würzburg Mevlana Camii Başkanı Mürsel Taştan, düzenlenen törenle üzerlerine düşen görevi yerine getirdiklerini belirterek cenazenin yakılmasını engelleyememiş olmanın kendilerinde derin bir üzüntü bıraktığını söyledi.
Benzer bir olayın tekrar yaşanmaması için belediyeyle iletişimin güçlendirilmesi konusunda mutabakata vardıklarını aktaran Taştan, belediyenin de bu süreçte destek verdiğini ifade etti. Taştan, yalnız yaşayan ve yakını bulunmayan kişilere Müslüman cemaatlerin de sahip çıkması gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda belediyeyle birlikte, vefat durumunda izlenecek işlemlere ilişkin bir kılavuz hazırladıklarını belirten Taştan, özellikle huzurevlerinde yaşayan kişilere yönelik bilgilendirme broşürleri oluşturduklarını kaydetti. Taştan, benzer olayların önüne geçmek amacıyla Müslüman toplumu bilgilendirmeyi sürdürdüklerini; ayrıca belediyenin yakını bulunmayan kişilerin cenazelerinin doğrudan yakılmaması konusunda güvence verdiğini aktardı.
Würzburg Camiler Birliği adına törende konuşma yapan Ahmet Baştürk, Heck’in çevresinde onlarca yıldır “Ayten teyze” olarak tanındığını hatırlattı. Heck’in memleketi Adana’da defnedilme arzusunun yerine getirilemediğini belirten Baştürk, vefatının ardından vasiyetinin gerçekleştirilememesi nedeniyle Würzburg’daki Müslüman cemaat adına Ayten Heck’in ailesinden ve dostlarından özür diledi.
Cenaze Fonunu Arayıp Kaygılarını Anlatmıştı
Daha önce Perspektif’in haberleştirdiği olayda, 81 yaşındaki Heck’in 9 Nisan 2026’da Würzburg Üniversite Hastanesinde hayatını kaybettiği, naaşının daha sonra yakılarak küllerinin Waldfriedhof’a gömüldüğü ortaya çıkmıştı. Heck’in ABD’de yaşayan kızı Sabriye Morse, annesinin vefatını komşuları aracılığıyla yaklaşık bir ay sonra öğrendiğini; annesinin Türkiye’de, kendi annesinin yanına defnedilmek istediğini anlatmıştı.
Ayten Heck’in daha önce kimsesizler mezarlığına defnedilen külleri, 26 Eylül’de Waldfriedhof Mezarlığı’nın Müslümanlara ayrılan bölümüne nakledildi. Heck için burada gıyabi cenaze namazı kılındı, Kur’an-ı Kerim okundu ve külleri yeniden toprağa verildi. | Fotoğraf: Perspektif
Belediye, o dönemde yaptığı açıklamada Heck’in dinî aidiyetine veya cenaze fonu üyeliğine ilişkin kendilerine bilgi ulaşmadığını belirtmişti. Yerel Müslüman cemaatle neden iletişime geçilmediği sorusuna ise veri koruma hukukunu gerekçe göstermiş, dinî cemaatlerle doğrudan temas kurmanın hukuken sorunlu olabileceğini savunmuştu.
Perspektif‘e konuşan MHW Cenaze Nakil Fonu Başkanı ve ATİB Genel Sekreteri Kamuran Dönmez, Heck’in 1997’den beri fonun üyesi olduğunu hatırlattı. Dönmez’in anlatımına göre Heck, hayattayken cenazesine isteği dışında bir işlem yapılmasından kaygılanıyor, bu nedenle fonu arayarak dikkatli olunmasını istiyordu.
“Birkaç defa bizi aradı. Kendisiyle ben şahsen görüştüm.” diyen Dönmez, Heck’in bu endişelerini doğrudan kendilerine ilettiğini söyledi. Yaklaşık 29 yıllık üyeliğine rağmen ölüm haberinin fona zamanında ulaşmadığını belirten Dönmez, konuyla ilgili olarak Ayten Hanım’ın vasisi olan avukatın rolüne dikkat çekti.
Dönmez’in açıklamasına göre Heck’in vasisi olan avukat, Cenaze Fonu’na 2025 yılında gönderdiği bir mektupta, Ayten Heck’in bütün mektuplarının kendisine gelmesini istediğini belirtmişti. “Vasi avukatın, Ayten Hanım’ın Cenaze Fonu’muza üyeliğini bilmemesine imkân yok.” diyen Dönmez, açıklamalarına şöyle devam etti: “Avukatı defalarca aramamıza rağmen ulaşamadık. Biz de bunun üzerine, Ayten Hanım’ın son arzusunun yerine getirilememesi konusunda, kızı Sabriye Morse’den de vekalet alarak hukuki yollara başvurduk.”
Vasi Avukatın Rolü Araştırılacak
ATİB Cenaze Fonu yaptığı açıklamada, Ayten Heck’in avukatıyla en son 11 Nisan 2025 tarihinde yazışıldığını, 2025 yılına ait masraf payı ödemesinin ise 12 Ocak 2026 tarihinde gerçekleştiğini belirtti. Cenaze Fonu, Nisan ayında vefat eden Ayten Heck’in yakıldığından ise, Perspektif’in araması üzerine ancak 19 Mayıs’ta haberdar oldu. Perspektif’in vasi avukattan görüş almak için yaptığı yazılı başvurular da sonuçsuz kalmış durumda.
Perspektif‘e konuşan Diyanet İşleri Türk-İslam Birliği (DİTİB) Würzburg Merkez Camii Başkanı Talat Başkaya, şehirdeki beş caminin cenaze törenine birlikte katılım sağladığını belirtti.
Ayten Heck’in külleri, Würzburg’daki Waldfriedhof Mezarlığı’nın Müslümanlara ayrılan bölümüne defnedildi. | Fotoğraf: Perspektif
“Vefatından dört hafta sonra haberimiz oldu.” diyen Başkaya, daha önce bilgilendirilselerdi Müslüman cemaatin üzerlerine düşen görevi yetine getirerek defin işlemleriyle ilgileneceğini ekledi. Başkaya, yaşananların aydınlatılması konusunda ise “Biz burada kimseyi suçlamak istemiyoruz. Sadece herkesin görevini yerine getirmesini istiyoruz.” ifadelerini kullandı. Kendi araştırmalarında belediyenin bir hatası olduğu sonucuna ulaşmadıklarını söyleyen Başkaya, ATİB’in vasi avukata yönelik yürüteceği hukuki sürecin sonucunu beklediklerini belirtti.
Belediye Temsilcisi: “Müslümanlardan Özür Diliyoruz”
Törene katılan Würzburg Belediyesinde mezarlık işlerinden de sorumlu yönetici Wolfgang Kleiner, Perspektif‘e verdiği röportajında belediyenin cenazenin yakılmasına giden sürece ilişkin açıklamalarda bulundu. Yakınlarına ulaşılamayan kişilerin defin işlemlerini belediyenin üstlendiğini belirten Kleiner, Heck’in durumunda da araştırmalara rağmen aile üyelerine ulaşamadıklarını ve yapılan kontrollerin ardından kremasyon kararı verildiğini söyledi.
Kleiner, “Ayten Heck’in Müslüman olduğunu ne yazık ki ancak sonradan öğrendik. Bundan büyük üzüntü duyuyoruz.” dedi. Kleiner, İslami defin uygulamalarını bildiklerini ve böyle bir durumda cenazenin yakılmasının uygun olmadığının farkında olduklarını ifade etti.
Würzburg Belediyesi adına üzüntüsünü dile getiren Kleiner, benzer hataların tekrar yaşanmaması için Müslüman cemaatle görüştüklerini, iletişimin ve izlenecek yöntemlerin nasıl geliştirilebileceği üzerinde durduklarını belirtti.
Görüşmelerin Ardından İki Cenaze Bildirildi
Ayten Heck’in cenazesinin yakılması, Almanya’da sahipsiz Müslüman cenazelerin defniyle ilgili büyük bir tartışmaya da kapı aralamış durumda. Ülkedeki Müslümanlar, üye oldukları cenaze fonları aracılığıyla, defin işlemlerinin İslami usullere göre gerçekleştirilmesini sağlayabiliyorlar. Fakat bir cenaze fonuna üye olan Müslüman kişinin vefatının, İslami defin işlemleri için bu fona bildirilmesi gerekiyor. Cenaze fonları bu nedenle, kişinin vefatı durumunda bilinmesi gerekenlerin aile fertlerine veya yasal vasilere mutlaka önceden bildirilmesi gerektiği tavsiyesinde bulunuyorlar.
Talat Başkaya, Ayten Heck’in cenazesinin yakılmasının ardından belediyenin benzer vakalarda Müslüman cenazelere İslami defin işlemini sağlayabilmesi için gerekli konuşmaların yapıldığını ifade etti. Ayten Heck’in vefatının ardından benzer iki vakanın daha bildirildiğini söyleyen Başkaya şunları söyledi: “Biz, vefat eden bir kişinin Müslüman olduğuna ilişkin bilgi veya işaret bulunması hâlinde, eğer kişinin bir yakını ya da akrabası yoksa mutlaka yerel cami temsilcilerinin bilgilendirilmesini istiyoruz. Belediye de bu isteğimize karşılık verdi. Nitekim bu doğrultuda şimdiye kadar iki tane cenaze bize bildirildi. Würzburg Camiler Birliği olarak bu kişilerin kimliğini tespit edip İslami usullere göre defnedilmelerini sağladık.” (P)
