“İklim Dostu Camiler Rehberi” Yayımlandı
Almanya'da yayımlanan yeni bir rehber, Avrupa'daki Müslüman topluluklar için pratik bir yol haritası sunmayı amaçlıyor. "İklim Dostu Camiler Rehberi", camilerde iklim ve doğa koruma çalışmalarının nasıl etkili ve sürdürülebilir biçimde hayata geçirilebileceğini somut örneklerle ortaya koyuyor.
Camilerde iklim ve çevre koruma nasıl uygulanabilir? İslamî kaynaklar, yaratılışa karşı sorumlu bir yaklaşım konusunda ne tür ilkeler sunar? Almanya’da iki dilli olarak yayımlanan “İklim Dostu Camiler – Amâna ve Mîzân’ın Korunmasına Yönelik Bir Rehber” başlıklı yeni çalışma, bu ve benzeri sorulara kapsamlı yanıtlar getiriyor.
Rehber, cami cemaatlerine hem teorik bir çerçeve hem de somut uygulama önerileri sunuyor. Büyük cami komplekslerinden küçük mescitlere kadar farklı yapı ve ihtiyaçlara göre uyarlanmış pratik adımlar içeriyor. Teknik çözümlerin yanı sıra eğitim ve farkındalık artırıcı yaklaşımlar da rehberde önemli bir yer tutuyor.
İslamî terminolojide “Amâna”, insanın Allah tarafından kendisine emanet edilen yaratılışa karşı sorumluluğunu ve ahlaki yükümlülüğünü ifade ederken; “Mîzân” kavramı ise Allah’ın yarattığı düzende var olan denge ve ölçüyü temsil ediyor. Bu iki kavram, rehberin temel dayanak noktalarını oluşturuyor.
“Rehber Kolektif Bir İstişare Sürecinin Ürünü”
İslam Toplumu Millî Görüş (IGMG) tarafından hazırlanan rehberin yayımlandığı, 13 Nisan 2026’da düzenlenen çevrim içi tanıtım programıyla duyuruldu. Program, IGMG İklim ve Doğa Koruma Komisyonu tarafından organize edildi ve yürütüldü.
Rehberin hazırlanma sürecine ilişkin bilgi veren IGMG Genel Sekreteri Ali Mete, çalışmanın 2023 yılında başlatıldığını belirtti. Mete, süreci şu sözlerle anlattı:
“Başlangıçta genel kurulumuz kapsamında bir ihtiyaç analizi gerçekleştirdik ve camilerde iklim ve çevre koruma çalışmalarının nasıl somutlaştırılabileceğini ele aldık. Bu süreçte imamlar, cami yönetimleri, İrşad Başkanlığı, eğitim birimleri ile kadın ve gençlik teşkilatları sürece dahil edildi. İlk taslak oluşturulduktan sonra ise akademisyenler ve farklı paydaşların katkılarıyla rehber sürekli geliştirildi. Bu çalışma, geniş katılımlı ve kolektif bir istişare sürecinin ürünüdür.”
Müslüman Toplumlarda Artan İhtiyaç Olarak İklimi Korumak
Etkinliğin moderatörlüğünü üstlenen sosyolog Elif Kılıç, Müslüman topluluklar içinde böyle bir rehbere duyulan ihtiyacın giderek arttığını vurguladı:
“İklim koruma tartışmalarında çoğunlukla yerleşik kurumlar ve aktörler öne çıkarken, Müslüman cemaatler bugüne kadar sınırlı ölçüde dikkate alındı. Bu rehberle, camilerin iklim ve çevre koruma alanındaki potansiyelini görünür kılmayı ve harekete geçirmeyi hedefledik. Aynı zamanda bu çalışma, cami cemaatleri için bir referans metin niteliği taşıyor.”
İnsan ve Sorumluluk: Yeryüzüne Karşı Hesap Verilebilirlik
Kılıç, yayımlanan rehberin bir son değil, aksine yeni bir sürecin başlangıcı olduğunun altını çizdi. Amaçlarının; cemaatlerde farkındalığı artırmak, önerilen uygulamaları hayata geçirmek ve bu süreçleri sürekli izleyerek geliştirmek olduğunu ifade etti.
Etkinlikte söz alan çevre mühendisi Merve Fatma Ören ise komisyonun bugüne kadar yürüttüğü projelere dair bilgi verdi. Ören, insanın yeryüzündeki sorumluluğunu şu sözlerle özetledi: “İnsan, halife olarak sorumluluk taşır ve yeryüzü ona emanet edilmiştir. Bu emanet, insanın yaptıklarından hesaba çekileceği bilincini de beraberinde getirir: Yeryüzünü yeşerten mi oldu, yoksa kurutan mı?”
Camilerin Rolü ve Uluslararası İlgi
Programda camilerin yalnızca ibadet mekânı değil, aynı zamanda toplumsal dönüşümde örnek ve öncü rol üstlenebilecek kurumlar olduğu vurgulandı. Etkinliğin soru-cevap bölümünde rehber ve gelecekte planlanan projeler üzerine kapsamlı bir fikir alışverişi gerçekleştirildi.
Programa sivil toplum kuruluşları, farklı dernekler ve Hristiyan kiliselerinden temsilciler katıldı. Yayına yönelik ilgi yüksek olurken, olası iş birlikleri de gündeme geldi.
Rehber ilk etapta Almanca yayımlandı ve Türkçeye de çevrildi. IGMG’nin uluslararası faaliyetleri doğrultusunda, ilerleyen dönemde farklı dillere de çevrilmesi planlanıyor. Rehbere dijital olarak erişmek veya basılı kopya talep etmek için buraya tıklayabilirsiniz. (P)
