Yine Eurovision, Yine İsrail Krizi: Viyana’da “Soykırımı Durdurun” Sloganları
Avusturya’nın başkenti Viyana’da düzenlenen 70. Eurovision Şarkı Yarışması, İsrail’in katılımına yönelik protestolarla başladı. İlk yarı finalde İsrail temsilcisi Noam Bettan sahneye çıktığında salonda “soykırımı durdurun” sloganları yükselirken, bazı izleyiciler Filistin bayrakları açtı. İsrail’in finale yükseldiği yarışmayı beş ülke boykot ederken, Brüksel’de Eurovision’a alternatif Filistin’e destek konseri düzenlendi.
Avusturya’nın başkenti Viyana’da düzenlenen 70. Eurovision Şarkı Yarışması, İsrail’in katılımına yönelik protestoların gölgesinde başladı. Wiener Stadthalle’de yapılan ilk yarı finalde İsrail temsilcisi Noam Bettan’ın sahneye çıkması sırasında salonda “Soykırımı durdurun!” sloganları atıldı. Sloganların canlı yayına da yansıdığı yarışmada bazı izleyiciler Filistin bayrağı açarak Gazze halkıyla dayanışma mesajı verdi.
Üzerlerinde “Özgür Filistin” yazıları bulunan, Filistin bayrakları taşıyan ve İsrail’in yarışmadaki varlığını protesto eden bazı göstericiler güvenlik görevlileri tarafından salondan çıkarıldı. Yarı final öncesinde de Viyana sokaklarında İsrail’in Eurovision’a katılımına karşı gösteriler düzenlendi. Yarışmanın yapıldığı alan çevresinde geniş güvenlik önlemleri alındı.
Beş Ülkenin Boykot Ettiği Eurovision Yarışmasında İsrail Finale Yükseldi
İlk yarı finalde Moldova, İsveç, Hırvatistan, Yunanistan, Portekiz, Gürcistan, Finlandiya, Karadağ, Estonya, İsrail, Belçika, Litvanya, San Marino, Polonya ve Sırbistan sahne aldı. Oylama sonucunda Yunanistan, Finlandiya, Belçika, İsveç, Moldova, İsrail, Sırbistan, Hırvatistan, Litvanya ve Polonya finale yükselirken; Portekiz, Gürcistan, Karadağ, Estonya ve San Marino yarışmaya veda etti. İkinci yarı finalin 14 Mayıs’ta, finalin ise 16 Mayıs Cumartesi akşamı yapılması planlanıyor.
Bu yılki Eurovision’un en çok tartışılan başlıklarından biri, İsrail’in yarışmaya kabul edilmesi oldu. Avrupa Yayın Birliğinin (EBU) İsrail’in 2026 Eurovision Şarkı Yarışması’na katılımını engellememesi üzerine İspanya, Slovenya, İrlanda, İzlanda ve Hollanda yarışmadan çekilme kararı aldı.
Boykot kararı alan ülkeler, İsrail’in Gazze’deki saldırılarını ve yarışmanın siyasi amaçlarla kullanılabileceği endişesini gerekçe gösterdi. Bu ülkelerde kamu yayıncıları yarışmayı yayımlamak yerine Filistin’e odaklanan yayınlar ve etkinlikler hazırladı.
Slovenya kamu yayıncısı RTV SLO, “Filistin’in Sesleri” başlıklı yayın kapsamında Gazze’yi anlatan belgeseller gösterdi. Belçika’nın başkenti Brüksel’de ise İsrail’in Eurovision’a katılımını protesto etmek amacıyla “Filistin için Birlik-Soykırıma Sahne Yok” başlıklı alternatif konser düzenlendi.
“Çifte Standart” Eleştirisi: Eski Eurovision Kazananları Ödüllerini İade Ediyor
EBU, Ukrayna’da başlayan savaş nedeniyle 2022’den bu yana Rusya’yı Eurovision’dan men ediyor. Buna karşılık İsrail için benzer bir karar alınmaması, birçok ülkede “çifte standart” eleştirilerine yol açtı.
Aralık 2025’te yapılan EBU genel kurul toplantısında İsrail’in 2026 Eurovision Şarkı Yarışması’na katılımı engellenmedi. Kararın ardından Avrupa’nın farklı ülkelerinde boykot çağrıları arttı. Bazı sanatçılar, kültür emekçileri ve insan hakları kuruluşları EBU’nun İsrail’e sahne vermesine tepki gösterdi.
Gelen tepkiler üzerine EBU, 70. yıl dönümü kapsamında yapılması planlanan özel “Avrupa Turnesi”ni “öngörülemeyen zorluklar” gerekçesiyle iptal ettiğini duyurdu. Öte yandan 2024 Eurovision’un kazananı İsviçreli sanatçı Nemo, İsrail’in katılımına tepki olarak ödülünü iade edeceğini açıkladı. 1994 Eurovision birincisi İrlandalı Charlie McGettigan da benzer yönde karar aldığını bildirdi.
İsrail Heyetine Oy Çağrısı Uyarısı
İsrail temsilcisi Noam Bettan’ın yarışma öncesinde yayımladığı bazı videolar da tartışma konusu oldu. Bettan’ın sosyal medya paylaşımlarında izleyicilere “İsrail’e 10 kez oy verin” çağrısı yaptığı belirtildi.
Eurovision Şarkı Yarışması Direktörü Martin Green, bunun üzerine İsrail kamu yayın kuruluşu KAN heyetiyle iletişime geçtiklerini, videoların paylaşımının durdurulmasını ve tüm platformlardan kaldırılmasını talep ettiklerini açıkladı. Green, KAN’ın bu talebi yerine getirdiğini bildirdi.
Green, “Bir sanatçıya veya şarkıya 10 kez oy verilmesi için doğrudan çağrı yapmak kurallarımıza ve yarışmanın ruhuna aykırıdır.” ifadelerini kullandı. EBU’nun KAN’a resmi uyarı mektubu gönderdiği ve İsrail heyetinin tanıtım faaliyetlerinin takip edilmeye devam edeceği belirtildi.
Brüksel’de Eurovision’a Alternatif Konserler Düzenleniyor
İsrail’in Eurovision’a katılımına karşı düzenlenen protesto etkinliklerinden biri de Brüksel’de yapıldı. “Filistin için Birlik-Soykırıma Sahne Yok” başlıklı konser, Eurovision’un ilk yarı finaliyle aynı akşam düzenlendi.
Belçikalı ve Filistinli sanatçıların sahne aldığı konser, Filistin’e destek mesajı vermeyi ve İsrail’in yarışmadaki varlığına yönelik tepkileri görünür kılmayı amaçladı. Konser Filistin halk dansı Dabke gösterisiyle başladı. Etkinlik boyunca dinleyiciler “Filistin’e özgürlük” ve “İsrail’e boykot” sloganları attı.
Sanatçılar, konser için özel hazırlanan “Voices Rise Up” adlı şarkıyı birlikte seslendirdi. Filistinli sanatçılar Bashar Murad ve Nai Barghutti’nin performansları da konserin öne çıkan bölümleri arasında yer aldı.
Belçika’nın başkenti Brüksel’de İsrail’in Eurovision Şarkı Yarışması’na katılımını protesto etmek amacıyla “Filistin için Birlik-Soykırıma Sahne Yok” başlıklı alternatif konser düzenlendi. | Fotoğraf: Dursun Aydemir – AA.
Sanatçılardan EBU’ya Çağrı: “İsrail’in Kültürel Aklama Denemesine İzin Vermemeliyiz”
Belçika’da Filistinli müzisyen Bashar Murad, konser öncesinde yaptığı açıklamada ailesinin işgal altındaki Filistin topraklarında yaşadığını, yakınlarını ve ülkesinde sanatını icra etmeyi özlediğini söyledi. İsrail’in Eurovision’a katılımına karşı olduğunu belirten Murad, Filistinlilerin yaşadığı sorunların son iki yılla sınırlı olmadığını dile getirdi: “Benim açımdan bakarsanız, İsrail’in hiçbir zaman Eurovision’a katılmaması gerekirdi. Çünkü evet, soykırım son iki yılda başlamış deniyor ama işgal çok daha önce başladı. Filistinlilerin öldürülmesi ve haklarının çalınması yeni bir şey değil.”
Filistin’e yönelik uluslararası dayanışmanın önemli olduğunu söyleyen Murad, insanların Filistin meselesini geçici bir gündem olarak görmemesi gerektiğini ifade etti. EBU’ya yönelik baskının sürmesi gerektiğini belirten Murad, “Avrupa Yayın Birliği için en önemli şey İsrail’in varlığını ve imajını korumak gibi görünüyor. Bu yüzden baskının devam etmesi gerekiyor. Elbette bunun birçok yolu olabilir ve şu anda işe yarayan yöntem boykot.” ifadelerini kullandı.
Belçikalı sanatçı Daan da ülkesinin yarışmaya katılmasını eleştirdi. Daan, “Ülkemin Eurovision’a katılıyor olmasından gerçekten çok hayal kırıklığı duyuyorum. Bunu gerçekten anlamıyorum. Benim için tam bir muamma. Bunu yapmamamız gerektiği çok açık.” dedi.
İsrail’in Eurovision’u siyasi amaçlarla kullandığını savunan Daan, “Kültürü, ülke olarak itibarını temizlemenin bir yolu olarak kullanmaya çalışıyor. Buna ‘kültürel aklama’ denir. Buna izin vermemeliyiz.” ifadelerini kullandı. Daan, Rusya’nın yarışmadan menedildiğini hatırlatarak İsrail’in yarışmaya kabul edilmesini çifte standart olarak değerlendirdi. Avrupa’nın konuya yaklaşımını da eleştiren Daan, “Avrupa genel olarak oldukça bölünmüş, korkmuş, baskı altında ve diğer güçlerden etkilenmiş durumda, özellikle Amerikan gücünden ve onun İsrail’le olan ilişkilerinden.” dedi.
“Düzen Eskisi Gibi Devam Edemez”
Brüksel’deki alternatif konserin organizatörlerinden 11.11.11 Direktörü Els Hertogen de yarışmanın olağan bir eğlence organizasyonu gibi değerlendirilemeyeceğini söyledi. Hertogen, İsrail’in Gazze’deki saldırılarına devam ederken Eurovision’a katılmasının kabul edilemez olduğunu belirterek, “Bugün verdiğimiz temel mesaj, düzenin eskisi gibi devam edemeyeceğidir. Gazze’de bir soykırım sürerken, İsrail’in katılımıyla Eurovision düzenleniyor.” dedi.
Hertogen, Avrupa Yayın Birliğine İsrail’in yarışmadan çıkarılması çağrısında bulundu. Yayıncı kuruluşların da yarışmaya destek vermemesi gerektiğini söyleyen Hertogen, gelecek yıl aynı şekilde katılımın sürmemesi gerektiğini ifade etti.
Tepkiler Son Yıllarda Artarak Sürüyor
İsrail’in Eurovision’a katılımı son yıllarda birçok kez protesto edildi. 2024’te İsveç’in Malmö kentinde ve 2025’te İsviçre’nin Basel kentinde yapılan yarışmalarda da Filistin destekçisi gösteriler düzenlendi.
2026’da ise tepkiler, yarışmanın başlamasından önce kurumsal boykot kararlarına dönüştü. Beş ülke yarışmadan çekildi, bazı kamu yayıncıları Eurovision yerine Filistin temalı yayınlar yaptı, çok sayıda sanatçı ve kültür çalışanı boykot çağrısına katıldı. Viyana’daki ilk yarı finalde İsrail temsilcisinin protestolar eşliğinde finale yükselmesiyle birlikte, tartışmaların final gecesine kadar sürmesi bekleniyor. Eurovision’un finali 16 Mayıs’ta Wiener Stadthalle’de yapılacak. (P/AA)
