Netanyahu

Müttefikleri Desteklese de Dünya Genelinde İsrail Algısı Çöküşte

Pew Araştırma Merkezi'nin 36 ülkeden on binlerce kişiyle gerçekleştirdiği küresel anket, İsrail ve Başbakan Netanyahu’ya yönelik küresel tepkinin ciddi seviyelere ulaştığını ortaya koydu. Dünya genelinde her 10 kişiden 7’si İsrail’e olumsuz bakarken, askeri operasyonlar ve insan hakları ihlalleri neticesinde İsrail dünyanın "en negatif algılanan ülkesi" konumuna geriledi.

Müttefikleri Desteklese de Dünya Genelinde İsrail Algısı Çöküşte
Fotoğraf: @shutterstock.com, Avivi Aharon

Dünya kamuoyunda İsrail’e ve Başbakan Benjamin Netanyahu’ya yönelik olumsuz algı ile güvensizlik, küresel ölçekte dikkat çekici bir seviyeye ulaştı. Dünyanın önde gelen bağımsız düşünce kuruluşlarından biri olan ve kamuoyunu, medyayı ve karar alıcıları önemli küresel konularda bilgilendirmek amacıyla tarafsız veriler sunan Pew Araştırma Merkezi (Pew Research Center), konuyla ilgili kapsamlı bir küresel rapor yayımladı. Uzun yıllardır Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve dünya genelinde İsrail algısını düzenli olarak takip eden merkezin hazırladığı bu son çalışma, dünya genelindeki yetişkin nüfusu temsil edecek şekilde tasarlanmış olup 36 ülkede toplam 44 bin 657 kişinin katılımıyla gerçekleştirildi.

Saha çalışmaları 8 Şubat – 13 Mayıs 2026 tarihleri arasında yürütülen ve büyük bir kısmı, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı askerî operasyonun ardından tamamlanan anket; Arjantin’den Güney Kore’ye, Türkiye’den Amerika Birleşik Devletleri’ne kadar geniş bir coğrafi örneklemi kapsıyor. Araştırma, incelenen ülkelerin büyük çoğunluğunda İsrail’e yönelik olumsuz algının ve Başbakan Binyamin Netanyahu’ya güvensizliğin yüksek düzeyde olduğunu ortaya koyuyor.

Ülkelerin Büyük Çoğunluğundaki İsrail Algısı Negatif

Araştırma kapsamındaki 36 ülkeden elde edilen verilere göre, katılımcıların ülkeler arası medyanına göre %67’si İsrail hakkında olumsuz görüş bildirirken, olumlu düşünenlerin oranı %25’te kaldı. Pew verilerine göre İsrail’e yönelik olumsuz bakış, özellikle Müslüman çoğunluklu ülkelerde çok yüksek oranlara ulaşıyor. Türkiye, Pakistan, Bangladeş, Endonezya ve Malezya’nın yanı sıra Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te de İsrail’e ilişkin kanaat belirgin biçimde negatif yönde. Gazze Şeridi’nde ise güvenlik ve saha koşulları nedeniyle anket yapılamadığı için bölgedeki algıya dair veri bulunmuyor.

Ankete dahil edilen Avrupa ülkelerinin tamamında da İsrail’e yönelik genel algı negatif çıktı. İtalya, İspanya ve Hollanda’da katılımcıların yaklaşık yarısı veya daha fazlası İsrail hakkında “çok olumsuz” kanaate sahip olduğunu belirtti. İncelenen coğrafyalar arasında İsrail’e yönelik en olumlu yaklaşımlar ise Kenya, Gana ve Nijerya gibi Sahra Altı Afrika ülkelerinde kaydedildi.

Batı Ülkelerinde Yaş ve Siyasi Görüş Belirleyici Rol Oynuyor

Rapor, özellikle yüksek gelirli Batı ülkelerinde yaş ve siyasi görüşün İsrail’e bakışta belirleyici bir rol oynadığını gösteriyor. Kuzey Amerika ve Avrupa’da genç nüfus, yaşlı kuşaklara kıyasla İsrail’e daha eleştirel yaklaşıyor. Örneğin Macaristan’da 18-34 yaş grubunun yüzde 72’si olumsuz görüş bildirirken, 50 yaş ve üzeri grupta bu oran yüzde 45’e geriliyor.

Siyasi kutuplaşma tarafında ise siyasi yelpazenin solunda yer alan bireylerin, sağdaki seçmenlere kıyasla daha yüksek oranda olumsuz görüşe sahip olduğu görülüyor. Bu ideolojik farkın en belirgin olduğu ülke olan ABD’de kendisini sol/liberal olarak tanımlayanların yüzde 83’ü, muhafazakârların ise yüzde 37’si İsrail’e olumsuz bakıyor.

Benzer şekilde Avustralya, Yunanistan, İtalya, Hollanda, İspanya ve İsveç’te kendini solda tanımlayanların yaklaşık yüzde 90 veya daha fazlası İsrail hakkında negatif düşünüyor. Bu ülkelerde sol ve sağ arasındaki görüş farkı en az 23 puan. Bu belirgin ideolojik makas yüksek gelirli ülkelerin neredeyse tamamında görülürken, orta gelirli ülkelerde sol-sağ ayrımı bu kadar net bir tablo ortaya koymuyor.

2025’ten Bu Yana İsrail Algısı Nasıl Değişti?

Geçmiş yıllara ait karşılaştırılabilir verilerin bulunduğu 24 ülkenin 13’ünde, İsrail’e yönelik olumsuz bakışın son bir yılda arttığı tespit edildi. İsrail’e yönelik kamuoyu algısı 2025’te de birçok ülkede zaten negatifti. Ancak 2026 verileri, bu olumsuz kanaatin bazı ülkelerde daha da derinleştiğini gösteriyor.

Arjantin’de 2025’te %46 olan olumsuz görüş oranı 2026’da %55’e çıktı. Güney Kore’de bu oran %60’tan %70’e, Almanya’da %64’ten %73’e, İtalya’da ise %66’dan %75’e yükseldi. Polonya, Birleşik Krallık, ABD, Endonezya, Güney Afrika, Avustralya,Kanada ve Türkiye’de de olumsuz görüş oranlarında artış kaydedildi.

Ankete katılan ülkeler arasında yalnızca Yunanistan’da İsrail algısında kısmi bir yumuşama görüldü. Buna rağmen Yunanistan’da da İsrail hakkında olumlu görüş bildirenlerin oranı yalnızca %30 seviyesinde kaldı.

Netanyahu’ya Olan Güven Giderek Azalıyor

Araştırmanın öne çıkan bir diğer sonucu ise İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya yönelik yaygın güvensizlik oldu. Katılımcı ülkelerin büyük çoğunluğunda halk, Netanyahu’nun dünya meselelerinde doğru olanı yapacağına güvenmediğini ifade etti.

Almanya, Fransa, Birleşik Krallık, İtalya, Türkiye ve Avustralya gibi ülkelerde halkın yarısından fazlası Netanyahu’ya “hiç güvenmediğini” belirtti. Türkiye’de Netanyahu’ya güvenmediğini söyleyenlerin toplam oranı %95’e ulaşırken, “hiç güvenmiyorum” diyenlerin oranı %90 olarak ölçüldü. Avrupa’da da tablo benzer: İtalya’da Netanyahu’ya güvenmeyenlerin oranı %88, İsveç’te %84, Almanya’da %83, İspanya’da %82 ve Fransa’da %80 olarak kaydedildi.

Pew’in incelediği ülkeler arasında Netanyahu’ya güvenin çoğunluk düzeyine ulaştığı yalnızca iki ülke bulunuyor: Kenya ve Filipinler. Kenya’da katılımcıların %56’sı, Filipinler’de ise %53’ü Netanyahu’ya güven duyduğunu ifade etti.

Netanyahu’ya yönelik güvensizlik son bir yılda birçok ülkede arttı. En belirgin değişim Güney Kore’de görüldü. Bu ülkede Netanyahu’ya güvenmediğini söyleyenlerin oranı 2025’te %64 iken 2026’da %76’ya çıktı. İtalya’da “hiç güvenmiyorum” diyenlerin oranı %45’ten %62’ye yükseldi. Macaristan, Arjantin, Almanya, Endonezya, Polonya, Birleşik Krallık, ABD, İsveç, Avustralya ve Kanada’da da Netanyahu’ya güvensizlik oranlarında dikkat çekici artışlar kaydedildi.

Dünya Kamuoyunda En Olumsuz İmaja Sahip Ülke: İsrail

Pew’in ortaya koyduğu tablo, Nira Data’nın Alliance of Democracies Foundation ile bağlantılı olarak yayımladığı 2026 yılı araştırmalarıyla da paralellik taşıyor. Burada iki ayrı veri seti öne çıkıyor: “2026 Demokrasi Algısı Endeksi” ülkelerde demokrasinin nasıl algılandığını ölçerken; “Global Country Perceptions 2026” çalışması ülkelerin ve uluslararası kuruluşların dünyada nasıl algılandığını inceliyor.

Nira Data’nın ülke algısı çalışması, 129 ülke ve üç uluslararası kuruluş hakkındaki küresel kanaatleri mercek altına alıyor. 46 bin 667 katılımcının değerlendirmelerine dayanan bu çalışmaya göre İsrail, küresel net algı skorunda en olumsuz imaja sahip ülkeler arasında en alt sıraya geriledi. İsrail’in Kuzey Kore, Afganistan ve İran gibi ülkelerin de gerisinde yer alması, ülkenin uluslararası kamuoyundaki imaj kaybının geldiği noktayı gösteriyor.

Bu gerileme, Gazze’deki savaş, sivil kayıplar, insani kriz, işgal altındaki Batı Şeria’da yerleşimci şiddeti ve İsrail’in uluslararası hukuk karşısındaki konumuna ilişkin tartışmalarla birlikte değerlendiriliyor. Nira Data’nın sunduğu ülke algısı verileri, İsrail’in yalnızca Orta Doğu ya da Müslüman çoğunluklu ülkelerde değil, daha geniş bir küresel kamuoyunda da ciddi bir meşruiyet ve imaj sorunuyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

Endeksin çatışmalara ilişkin verileri de benzer bir eğilime işaret ediyor. Katılımcılara aktif çatışmalarda hangi tarafı destekledikleri sorulduğunda, incelenen 98 ülkenin 51’inde çoğunluk İsrail-Filistin meselesinde Filistin tarafına daha yakın durduğunu beyan etti. İsrail’e daha yakın duran ülkelerin sayısı ise 17’de kaldı. Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde Filistin’e destek güçlü biçimde öne çıkarken, Avrupa kamuoyunun bu konuda daha bölünmüş bir tablo sergilediği görüldü.

Süreçte İsrail’e diplomatik ve askerî desteğini sürdüren ABD’nin küresel algısı da ciddi biçimde zarar gördü. Nira Data’nın ülke algısı verilerine göre ABD’nin net algı skoru son iki yılda belirgin şekilde gerileyerek dünyanın en olumsuz algılanan ülkeleri arasına girdi. Bu düşüş, Washington’ın İsrail’e verdiği destek, İran savaşı, NATO müttefikleriyle gerilimler ve dış politikada güç kullanımına dayalı çizgisiyle ilişkilendiriliyor.

Pew ve Nira Data verileri birlikte okunduğunda, İsrail’in küresel imajındaki aşınmanın yalnızca geçici bir diplomatik krizden ibaret olmadığı görülüyor. Kamuoyu eğilimleri, Gazze savaşı ve bölgesel askerî gerilimlerin İsrail’e yönelik algıyı derin biçimde değiştirdiğini; Netanyahu’ya duyulan güvenin ise birçok ülkede tarihsel olarak düşük seviyelere indiğini ortaya koyuyor. Bu tablo aynı zamanda, Batılı hükümetlerin İsrail’e verdiği siyasi ve askerî desteğin kendi toplumlarındaki eğilimlerle giderek daha fazla gerilim ürettiğine işaret ediyor.

F. Akdemir

Münster Üniversitesi’nde Psikoloji eğitimi gören Akdemir, Perspektif dergisi yayın kurulu üyesidir.
Yazarın diğer yazıları
Bu yazıyla ilgili yorumunuzu paylaşabilirsiniz. Bunu yaparken Yorum Kurallarımızı dikkate alın lütfen.
Yorum adedi #0

*Tüm alanları doldurunuz

Son Yüklenenler