Küresel Gıda Krizi Enerji Krizi Avrupa’daki Gıda Tedarik Zincirine Yansıyacak mı?

Avrupa'da gaz fiyatlarının son iki yılda 20 kattan fazla artması yoğun enerji tüketen gübre sektörünü de etkiledi. Avrupa Birliği, gıda tedariğinde ve fiyatlandırmada yaşanacak sorunların önüne geçmek için çözüm arıyor.

bgucin 30 Eylül 2022

Avrupa’da doğal gaz fiyatlarının hızla yükselmesi sebebiyle gübre üretim tesislerinin büyük kısmı faaliyetlerini durdurma kararı alırken, bu durumun gübre kıtlığına yol açabileceği ve gıda tedarik zincirinde aksamalara yol açacağı düşünülüyor.

Gübre Endüstrisi ve Artan Enerji Maliyetleri

Dosya: "Küresel Gıda Krizi"

Dünya Gıda Krizinin Yapısal Nedenleri ve Krizden Çıkışın Yolları

1 Eylül 2022

Avrupa ülkeleri, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası hızla artan doğal gaz ve elektrik fiyatlarının ortaya çıkardığı enerji krizine cevap vermeye çalışıyor. Avrupa gaz piyasasında referans fiyatların belirlendiği TTF’de işlem gören vadeli kontratların fiyatları ağustosta megavatsaat başına 348 avroya kadar çıkarak rekor kırdı. Bu piyasada gaz fiyatları geçen yıl ortalama 39 avro, 2 yıl öncesinde ise 15 avro seviyesindeydi.

Kriz öncesi döneme göre 20 kattan fazla artan gaz fiyatları, Avrupa’da özellikle yoğun enerji tüketen sektörleri derinden etkiledi. Gübre endüstrisi de bu durumdan en çok etkilenen sektörlerden biri oldu.

Gübre üretimindeki temel girdiler arasında yer alan doğal gazın maliyetindeki hızlı artış, son dönemde Avrupa’da çok sayıda gübre fabrikasını üretimi azaltmaya ya da askıya almaya sevk etti.

Avrupa’daki gübre üreticilerini temsil eden Brüksel merkezli birlik Fertilizers Europe, sektörde özellikle ağustos ayından bu yana eşi benzeri görülmemiş bir kriz yaşandığını açıkladı.

Gübre Üretiminde Yüzde 70’lik Düşüş

Birlik, gübre üretiminde aktif ana ham madde ve katkı maddesi olan amonyakta üretimin durma noktasına geldiğini belirterek acil tedbir alınmasını istedi. Yüksek doğal gaz fiyatları nedeniyle Avrupa’daki gübre üretim kapasitesi yüzde 70 düşüş gösterdi.

Dosya: "Küresel Gıda Krizi"

Ukrayna Nasıl Tarım Devi Oldu?

1 Eylül 2022

Emtia piyasalarına hizmet eden ICIS verileri de Avrupa’da artan gaz fiyatlarının gübre üretimi üzerindeki etkisini göz önüne serdi. Buna göre, İtalya, Fransa ve Norveç’te Yara firması, Almanya’da SKW, Yara, BASF firmaları amonyak üretimini azalttı. İngiltere’de CF Fertilizers şirketi üretimi azalttı ve üretim durdurma planlarına başladı.

İspanya’da Fertiberia bazı tesisleri kapattı ve üretimi azalttı. Hollanda’da Yara ve OCI üre ve amonyum üretimini düşürdü. Belçika’da Yara ve BASF üretimi kısıtladı. Polonya’da Grupa Azoty ve Anvil üretimi düşürdü, Romanya’da Azomures faaliyetlerini yavaşlattı, Slovakya’da Duslo firması üretimi durdurdu, Macaristan’da Nitrogenmüvek üretimi askıya aldı. Bulgaristan’da Agropolychim ve Neochim firmaları, Hırvatistan’da Petrokemijanın üre ve amonyak üretim tesisleri kapandı. Litvanya’da Achema üretime ara verdi, Lifosa üretimi bir süre askıya aldı.

Gübre Hammadesi Amonyum Fiyatları

Yaşanan kriz nedeniyle azotlu gübrelerin ana unsuru olan amonyum fiyatları Avrupa piyasalarında hızla artıyor. Amonyumun tonu 2 yıl öncesinde 230 dolarken, geçen yıl 700 dolara kadar çıkmıştı. Savaş sonrasında bu yükseliş ivme kazandı ve mevcut durumda 1300 dolar seviyelerine ulaştı.

Sektör, AB’den doğal gaz fiyatlarını sınırlamaya yönelik önlemler alınmasını ve üreticilere acil destek sağlanmasını talep ediyor. Verilere göre, kriz öncesi dönemde Avrupa’da yıllık 18,3 milyon ton kimyasal gübre üretildi. Bunun yüzde 72’si azotlu, yüzde 13’ü fosfatlı, yüzde 15’i de potaslı gübre olarak kayıtlara geçti. AB, 2021’de azot gübreleri üretimi için 2,9 milyon ton amonyak ve 4,7 milyon ton üre ithal etti.

Öte yandan, savaş sonrası AB’in uygulamaya koyduğu yaptırımlar kapsamında Belarus’tan potasyum ithalatına yasak getirildi. Gübre, Rusya’ya yönelik yaptırımların kapsamına dahil edilmedi ancak bankacılık, taşımacılık ve sigorta gibi alanlarda uygulanan yaptırımlar nedeniyle Rusya’dan gübre tedariki kesintiye uğradı. Bu gelişmeler doğrultusunda Avrupa ülkelerinde bu yıl yeterli miktarda gübre bulunamayacağı öngörülüyor.

AB Gıda Fiyatları İçin Çözüm Arayışında

Dosya: "Küresel Gıda Krizi"

“Küresel Gıda Sistemimiz Aksamalar Karşısında Savunmasız”

1 Eylül 2022

Gübre üretimdeki düşüş ve fiyatlardaki artış AB ülkelerinin tarım bakanlarının gündemindeki yerini koruyor. Gıda güvenliğinin koordinasyonu konusunda 16 Eylül’de Prag’da yapılan toplantı sonrasında AB dönem başkanı Çekya’nın Tarım Bakanı Zdenek Nekula, Avrupa’da yeterli miktarda gübre olmadığını ve bu durumun tarımsal üretimde belirgin düşüşe neden olabileceğini açıklamıştı.

Nekula, enerji ve gübre fiyatlarının rekor seviyelere çıktığını, bunun çiftçiler için “varoluşsal bir sorun” halini aldığını belirterek, “Yüksek gübre fiyatları ve gübre kıtlığıyla mücadele etmeliyiz.” ifadesini kullanmıştı.

AB, sorunun çözümü için gübrede ithalat vergilerini kaldırma ve Kanada gibi ülkelerden gübre tedarik etme planları üzerinde çalışıyor. (AA)

bgucin

Galatasaray Üniversitesi’nde Sosyoloji programından mezun olan Burak Gücin, sonrasında Heidelberg Üniversitesi’nde Kültürel Çalışmalar alanında yüksek lisansını tamamlamıştır. Ağırlıklı olarak ideoloji, kültür ve göç üzerine çalışan Gücin, Perspektif redaksiyon ekibinin üyesidir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI
Perspektif’te yayınlanan içeriklerden anında haberdar olmak için ücretsiz e-bültenimize abone olabilirsiniz

HABER BÜLTENİ

Perspektif’in içeriklerinden haberdar olmak için kayıt olun

Hakkımızda

Avrupa’ya işçi göçü yarım asrı ardında bırakırken Müslümanlar da bulundukları ülkelerde kalıcı hâle geldiler. Bu durum “vatan”, “aidiyet”, “İslam” ve “Avrupa” gibi birçok kavramın çift taraflı olarak sorgulanmasına neden oldu. Avrupa’da yerleşik bir Müslüman cemaatin oluşması, hem yerleşik kültür ve siyasi düzen için, hem de Müslümanlar için yeni sorulara da kapı araladı.

YAZININ DEVAMI
Gizlilik Sözleşmesi | Şartlar & Koşullar |